«Κάθε άνθος πάνω στο κοτσάνι του είναι θυμιατήρι
Τα μύρα και οι ήχοι πάνε στον αγέρα που ’χει γείρει
…
Θλιμμένο κι όμορφο έγιν’ ο ουρανός θυσιαστήρι
Στο αίμα του ο ήλιος έπνιξε την ύλη την πηγμένη»
(«Εσπερινή Αρμονία», Σαρλ Μπωντλαίρ, μετάφραση Γιώργος Κεντρωτής)
Το λυρικό σούρουπο γίνεται σύνορο ανάμεσα στον υλικό κόσμο του πόνου και έναν ιδεατό κόσμο ομορφιάς, μνήμης και αθανασίας˙ μια λεπτή αιώρηση σε ένα κόσμο ημίφωτος και αισθητηριακής μέθης. «Τα Άνθη του Κακού» φύονται σε έναν μεταιχμιακό χώρο όπου η έλξη συνορεύει με την απώλεια, η μουσικότητα με την άβυσσο, η λάμψη με τη σκιά.
Στην Δυτική ακτή των ΗΠΑ, την ίδια εποχή (1969), δύο γυναίκες – πρωτοπόροι της ηλεκτρονικής μουσικής – καταπιάνονται με το ποιητικό αυτό έργο του Μπωντλαίρ:
- Στο “Flowers of Evil” η Suzanne Ciani μεταφέρει την “Élévation” στο ηχητικό σύμπαν του Buchla synthesizer. Mια επιθυμία της ψυχής να υψωθεί πάνω από την ύλη – μια ηλεκτρονική, νεωτερική πτήση μέσα από τον ήχο, «πάνω από τις κάταστρες των κόσμων τις γραμμές».
- «Τ’ ἀνεπανόρθωτο τρώγει μὲ τὸ κατάρατό του δόντι!» H Ruth White στο “The Irremediable“ κάνει μια από τις πιο σκοτεινές και ριζοσπαστικές ηλεκτρονικές αναγνώσεις των «Ανθέων του Κακού», παραλληλίζοντας τις υπερβατικές ποιότητες με ηλεκτρονικά μέσα. Χρησιμοποιεί Moog synthesizer και τη φωνή της ως γεννήτρια ήχου, υποβάλλοντας την σε αλλοιώσεις που την απο-ανθρωποποιούν.
Στίχους από το “L’Irrémédiable” του Μπωντλαίρ συναντάμε και στη σύμπραξη της Dali de Saint Paul με τον Maxwell Sterling για το “Late Junction” (2023), την πρωτοποριακή εκπομπή του BBC 3 για την σύγχρονη και πειραματική σκηνή. Μια μουσική που κινείται ανάμεσα στον ελεύθερο αυτοσχεδιασμό, την πειραματική φωνητική πρακτική, το ηλεκτροακουστικό περιβάλλον και μια σκοτεινή, σχεδόν τελετουργική χρήση των χαμηλών συχνοτήτων. Τόσο γόνιμη, ώστε μεγάλο μέρος της μουσικής δεν μεταδόθηκε στην εκπομπή. Από αυτό το υλικό προέκυψε ο δίσκος “Penumbra”.
“Penumbra” είναι η παρασκιά: όχι το πλήρες σκοτάδι, αλλά η ενδιάμεση ζώνη όπου το φως εξασθενεί, θολώνει, διαχέεται˙ η περιοχή ανάμεσα στην ορατότητα και την απόκρυψη, όπου συναντάμε απόψε στον παρΑξενο_ελκυστΗ τα «Άνθη του Μπωντλαίρ», πλαισιωμένα από τους ήχους των Léo Ferré και Fran & Flora.
Επιμέλεια-Παρουσίαση: Μαριλένα Μαραγκού
Επιμέλεια ήχου: Στέλιος Εφεντάκης
Τρίτο Πρόγραμμα 90.9 & 95.6
Εικόνα: Ciarán Birch