«…υπάρχουν τρεις κατηγορίες πλήξης: η παθητική πλήξη: η κοπέλα που χορεύει και χασμουριέται˙ η ενεργητική πλήξη: οι λάτρεις των χαρταετών˙ και η εν εξεγέρσει πλήξη: η νεολαία που καίει αυτοκίνητα και σπάει βιτρίνες.»
Μίλαν Κούντερα: «Η Ταυτότητα»
Η τυπολογία αυτή συναντά μια συγγενή σκέψη στον Blaise Pascal και στην έννοια του divertissement: στις “Pensées”, περιγράφει την τάση του ανθρώπου να γεμίζει τον χρόνο του με παιχνίδια, φιλοδοξίες, κοινωνικές συναναστροφές, κινδύνους και συγκρούσεις. Η συνεχής απασχόληση απομακρύνει τη στιγμή της ακινησίας, όπου ο άνθρωπος μένει αντιμέτωπος με τον εαυτό του.
Απόψε ο παρΑξενος_ελκυστΗς παρακολουθεί πώς η εμπειρία του χρόνου ολισθαίνει προς τη μονοτονία – μέσα από την επανάληψη, τη διάρκεια και την περιορισμένη μεταβολή:
- Στο “An Hour for Piano“ του Tom Johnson, όπου ρυθμικές και μελωδικές μορφές περνούν σχεδόν ανεπαίσθητα η μία μέσα στην άλλη, μέσα σε ένα σταθερό μουσικό πεδίο που μεταβάλλεται χωρίς να δημιουργεί σαφή αίσθηση εξέλιξης ή προορισμού.
- Στο “Monochrome 18b“ του Quentin Tolimieri, ο περιορισμός της μελωδίας, της αρμονικής εξέλιξης και του ρυθμού μεταφέρει την προσοχή στις αντηχήσεις του πιάνου και στις μικρές μεταβολές του ηχοχρώματος· όσο οι μεταβολές αραιώνουν, τόσο περισσότερο γίνεται αισθητός ο ίδιος ο χρόνος.
- Στο “Extended Circular Music 5“ του Jürg Frey, μικρές μουσικές ενότητες μπορούν να επαναλαμβάνονται απροσδιόριστο αριθμό φορών, αφήνοντας τη διάρκεια να διαμορφώνεται μέσα στην ίδια την εκτέλεση και κάθε επιστροφή να επαναφέρει το ερώτημα της συνέχειας.
Στον δίσκο “No Highs“ του Tim Hecker, η μονοτονία συνδέεται με μια κριτική προς τη σύγχρονη ambient και την τάση της να λειτουργεί ως εξομαλυμένο, ουδέτερο μουσικό περιβάλλον. Ο ίδιος περιγράφει τον δίσκο ως ένα “beacon of unease” και μιλά για τη negation, την άρνηση της κορύφωσης και της εύκολης εκτόνωσης, ως μία από τις αφετηρίες του.
Πλαισιωμένος από τους ήχους των Modest Mussorgsky, Erik Satie, Matmos, Marco Paltrinieri, Victoria Mingot και Father John Misty.
Επιμέλεια-Παρουσίαση: Μαριλένα Μαραγκού
Επιμέλεια ήχου: Τάσος Μπακασιέτας
Τρίτο Πρόγραμμα 90.9 & 95.6
Εικόνα: John Baldessari: “I Will Not Make Any More Boring Art” (1971)