Στις αρχές της δεκαετίας του 1950, ο γιατρός και ψυχαναλυτής Wilhelm Reich στρέφει προς τον ουρανό μια κατασκευή από μεταλλικούς σωλήνες συνδεδεμένους με νερό. Την ονομάζει cloudbuster και πιστεύει ότι μπορεί να προκαλέσει βροχή, επηρεάζοντας την κατανομή της «οργόνης»: μιας ενέργειας που, σύμφωνα με τη θεωρία του, διαπερνά τους οργανισμούς και την ατμόσφαιρα. Η ύπαρξη της οργόνης και η αποτελεσματικότητα της συσκευής δεν τεκμηριώθηκαν επιστημονικά. Η ιστορία τους παραμένει μια χαρακτηριστική εκδοχή της ανθρώπινης επιθυμίας να ελέγξουμε τον καιρό.
Την ίδια εποχή, η σπορά νεφών αναπτύσσεται ως πραγματική τεχνική τροποποίησης του καιρού. Ουσίες όπως ο ιωδιούχος άργυρος διασπείρονται μέσα σε υπάρχοντα σύννεφα, επιχειρώντας να επηρεάσουν τις διεργασίες σχηματισμού βροχής ή χιονιού. Από τις πραγματικές και τις φανταστικές απόπειρες ελέγχου του καιρού αντλεί τον τίτλο του ο κύκλος “Cloudseeding” του Αμερικανού συνθέτη και ακαδημαϊκού Devin Maxwell. «Σπουδές στην ύβρη», όπως χαρακτηρίζει ο ίδιος τα έργα του, με αφετηρία τη φιλοδοξία της παρέμβασης και την υπερβολική εμπιστοσύνη στις ανθρώπινες δυνατότητες. Στον μουσικό πυρήνα της εκπομπής, τρεις συνθέσεις από το “Megadrought”, όπου το τσέλο της Noriko Kishi, η άρπα της Jacqueline Kerrod και η κιθάρα του D. J. Sparr συναντούν τα ηλεκτρονικά του Maxwell.
Στο έργο “Weather Music” ο καιρός συμμετέχει ο ίδιος στη δημιουργία της μουσικής. Ο Αυστραλός ερευνητής του ήχου David Burraston καταγράφει τη βροχή καθώς θέτει σε δόνηση τα τεντωμένα σύρματα του “Rainwire”, ενώ ο μουσικός και κατασκευαστής οργάνων Quintron σχεδιάζει το αναλογικό συνθεσάιζερ “Weather Warlock”, του οποίου ο ήχος μεταβάλλεται μαζί με τις ατμοσφαιρικές συνθήκες.
Οι MINING ακολουθούν μια τρίτη διαδρομή: για το “Chimet” χρησιμοποίησαν τις καταγραφές ενός μετεωρολογικού σταθμού στη νότια Αγγλία, από επτά ημέρες του Οκτωβρίου του 2017, όταν η καταιγίδα Ophelia ακολουθήθηκε από την Brian. Μετρήσεις της ατμοσφαιρικής πίεσης, του ανέμου, της θερμοκρασίας και της θάλασσας μετατράπηκαν σε ύψος, ένταση και πυκνότητα του ηλεκτρονικού ήχου. Πάνω σε αυτή τη σύνθεση προστέθηκαν αυτοσχεδιασμοί στο πιάνο, το τσέλο και το συνθεσάιζερ: η πορεία των δύο καταιγίδων ακούγεται έτσι μέσα από τις μετρήσεις της, αλλά και μέσα από τις αποφάσεις των μουσικών.
Απόψε ο παρΑξενος_ελκυστΗς εξερευνά τη σχέση μας με τον καιρό: την επιθυμία να τον επηρεάσουμε, την ευθύνη που τη συνοδεύει και όσα χωρούν —ή κρύβονται— σε μια καθημερινή συζήτηση γι’ αυτόν. Πλαισιωμένος από τους ήχους των Sylvie Courvoisier/Wadada Leo Smith, Ron Geesin και Marianne Faithfull.
Επιμέλεια-Παρουσίαση: Μαριλένα Μαραγκού
Επιμέλεια ήχου: Τάσος Μπακασιέτας
Τρίτο Πρόγραμμα 90.9 & 95.6
Εικόνα: Akihito Takuma, Lines of Flight, op554, oil on canvas