Η συγκρότηση της αισθητικής σχέσης της Δύσης με την Ανατολή έχει ιστορικά διαμορφωθεί μέσα από μορφές εξωτισμού που λειτουργούν λιγότερο ως αναπαράσταση και περισσότερο ως παραγωγή φαντασιακών κατασκευών.
Η κριτική του οριενταλισμού, όπως διατυπώθηκε από τον Edward Said, κατέδειξε ότι οι αναπαραστάσεις της Ανατολής στη Δύση συγκροτούν ένα καθεστώς λόγου όπου γνώση και εξουσία συμπλέκονται, ενώ η «Ανατολή» παράγεται ως αντικείμενο μέσα από διαδικασίες που καθορίζουν τι μπορεί να εμφανιστεί ως γνώση.
Σε αυτή τη συνέχεια, από τη θεωρητική επεξεργασία του μουσικού και ερευνητή Ehsan Saboohi, συγκροτείται το genre του μετα-οριενταλισμού ως αναζήτηση νέου πλαισίου: αποδέσμευση από οριενταλιστικά σχήματα και ουσιοκρατικές έννοιες «παράδοσης», με ταυτόχρονη μετατόπιση προς την αναδιάταξη των όρων της αναπαράστασης. Στο έργο του εμφανίζεται αρχικά ως μουσική γλώσσα μικροτονικών και μετασχηματισμένων δομών, ενώ ταυτόχρονα δηλώνει τους όρους συγκρότησης της αισθητικής εμπειρίας.
Ο μετα-οριενταλισμός δεν συγκροτείται μόνο ως θεωρητική ή συνθετική πρακτική, αλλά και ως μορφή συλλογικής ταυτότητας. Λειτουργεί ως πεδίο συνάντησης όπου ετερογενή στοιχεία – παραδοσιακά, αρχειακά, φωνητικά, ηλεκτροακουστικά – επανατοποθετούνται χωρίς απαίτηση ομοιογένειας, μετατρέποντας τη σχέση «Ανατολής» και «Δύσης» σε πεδίο διαπραγμάτευσης.
Αισθητικά, εγγράφεται στο καντιανό όριο του φαινομενικού πεδίου, όπου η γνώση συγκροτείται μόνο εντός δηλωμένων πλαισίων. Εντός αυτού, το «συμβάν» του Alain Badiou εισάγει ρήξη που καθιστά δυνατή μια διαδικασία αλήθειας, ενώ ο «μερισμός του αισθητού» του Jacques Rancière ορίζει τους όρους του ορατού και του ειπωμένου. Η σύγκλιση αυτών των αξόνων συγκροτεί την αισθητική του μετα-οριενταλισμού ως πρακτική μετασχηματισμού των όρων της ίδιας της εμφάνισης.
Απόψε ο παρΑξενος_ελκυστΗς αναζητά μια εντοπισμένη αισθητική της αλήθειας, κινούμενος από τον εξωτισμό προς τη συνθήκη του μετα-οριενταλισμού˙ κάνοντας μια επιλογή από το πολυπληθές έργο του εμπνευστή του όρου – συνθέτη και ερευνητή Ehsan Saboohi – πλαισιωμένο από τη φωνή του Sergei Lemeshev, την ποίηση του Πέρση μυστικιστή ποιητή του 14ου αιώνα Sanā’ī Ghaznavi και τους ήχους του Nicolas Horvath.
Επιμέλεια-Παρουσίαση: Μαριλένα Μαραγκού
Επιμέλεια ήχου: Τάσος Μπακασιέτας
Τρίτο Πρόγραμμα 90.9 & 95.6
Εικόνα: Charles Hossein Zenderoudi: “Ma main a sa main amarree”, 2007