«Πάει πια το καλοκαίρι θαρρείς και δεν υπήρξε (…) Καθαρή σαν το γυαλί είναι η μέρα, μα αυτό δε φτάνει.» Οι στίχοι του Αρσένι Ταρκόφκσι, που απαγγέλλονται στην ταινία «Στάλκερ» του γιού του Αντρέι, αποτυπώνουν τη φευγαλέα φύση του χρόνου, της μνήμης και της λαχτάρας για νόημα˙ όπου ακόμη και η φωτεινότητα της ημέρας και η επιβίωση των στοιχείων της ζωής δεν μπορούν να γεμίσουν το κενό που αφήνουν πίσω τους. Η διαφάνεια του καλοκαιρινού φωτός φανερώνει την αδιαφάνεια του χρόνου που δεν γυρίζει.
Νύχτα 1ης Σεπτεμβρίου, του μήνα που φέρνει τα νέα ξεκινήματα, την αλλαγή των εποχών και μαζί την μετάβαση από την ανάλαφρη, ρευστή διαφάνεια των καλοκαιρινών ημερών στην πυκνότητα του αστικού χρόνου, ο παρΑξενος_ελκυστΗς εξερευνά ηχητικά το δίπολο διάφανο/αδιαφανές, μέσα από ένα εύρος που αφορά όχι μόνο στις φυσικές ιδιότητες των υλικών ή την οπτική αντίληψη, αλλά επεκτείνεται στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε και διαμεσολαβούμε τον κόσμο, τη γνώση, την αλήθεια και την εμπειρία.
Η βραβευμένη Αμερικανίδα συνθέτρια και βιολίστα Catherine Lamb χρησιμοποιεί το δίπολο διαφάνειας/αδιαφάνειας για να περιγράψει τους αντιληπτικούς ρόλους μεταξύ μουσικών, που αλληλοεπιδρούν στον αρμονικό χώρο όπως το φως με τα αντικείμενα. Το έργο της “Overlays Transparent/Opaque” που ερμηνεύει το Ensemble Dedalus, είναι μια προσπάθεια να αναδείξει τις μορφές πέρα από τις φαινομενολογικές διαύγειες – στις οποίες μπορούμε να εισέλθουμε σχεσιακά από σημεία παράλλαξης, μέσω μεταβαλλόμενων επικαλύψεων. Σαν να τοποθετούμε μεμονωμένους κρυστάλλους, έναν προς έναν, ανάμεσα στους μουσικούς, οι οποίοι μετά προσπαθούν να βρουν τη θέση τους – στο φως ή τη σκιά – λόγω της γωνίας υπό την οποία βλέπουν τη μορφή.
Μια σπουδή πάνω στη διαφάνεια και τις ποιότητές της κάνει ο Καναδός συνθέτης ηλεκτρονικής μουσικής Aidan Baker στον δίσκο “Diaphaneities”. Μια απόπειρα ανασύνθεσης της έννοιας, μέσα από ένα κρυστάλλινο ηχοτοπίο, που περιλαμβάνει δεκατρείς μινιμαλιστικές συνθέσεις βασισμένες στο πιάνο, λούπες από κιθαριστικά θραύσματα, ασταθείς ρυθμούς και glitchy επεξεργασίες.
Μια Βραδιά Άμεσης Αδιαφάνειας “Instant Opaque Evening” καταγράφουν οι Underflow, το τρίο των Mats Gustafsson, David Grubbs και Rob Mazurek: μια ποικιλία ήχων που κυμαίνονται από ατμοσφαιρικά έως βίαια ξεσπάσματα, με την ελευθερία και το στοιχείο της έκπληξης που προσφέρουν οι ζωντανές παραστάσεις.
Πλαισιωμένοι από τους ήχους των:
- Pearls Before Swine,
- Kaija Saariaho / Jukka-Pekka Saraste / Anssi Karttunen,
- David Toop και
- Alex Heffes / Ryuichi Sakamoto.
Επιμέλεια-Παρουσίαση: Μαριλένα Μαραγκού
Επιμέλεια ήχου: Αργύρης Παντελιάδης
Τρίτο Πρόγραμμα 90.9 & 95.6
Διαδικτυακή Ακρόαση: ERT εcho