Την εποχή του Χαλκού στην Μεσοποταμία πίστευαν πως ο θεός ήλιος ŠamaŠ, κατά την ανατολή και τη δύση περνούσε ανάμεσα από κοσμικές πύλες που βρίσκονταν σε δίδυμα βουνά στα αντίθετα άκρα του κόσμου˙ το καθημερινό του ταξίδι τού επέτρεπε να βλέπει όλα όσα συνέβαιναν στη Γη, και ως εκ τούτου ήταν και ο θεός της Δικαιοσύνης. ŠamaŠ, μια καρκινική λέξη, που ταλαντεύεται ανάμεσα στο φως και το σκοτάδι, στη δικαιοσύνη και την αδικία.
Ο εικαστικός και μουσικός Zad Moultaka εκπροσώπησε τον Λίβανο στην Μπιενάλε της Βενετίας(2017) με την εγκατάσταση “ŠamaŠ”. Στο κέντρο της δημιουργίας του ένας ήλιος ως θεϊκή συνείδηση: που δεν φωτίζει μόνο τον κόσμο, αλλά το υποσυνείδητο· ένας ήλιος που κοιτάζει προς το παρελθόν και το μέλλον, αναδεικνύοντας μια μεταφυσική και πολιτική ένταση που αφορά τον τόπο του αλλά και τον κόσμο γενικότερα. Η συνοδευτική σύνθεση “ŠamaŠ Itima” («Σκοτεινός Ήλιος»), εισέρχεται σ’ ένα αρχαϊκό ψυχικό τοπίο, αναζητώντας «μια παλιά ενέργεια» που αναδύεται από τα ερείπια ενός σημερινού, επιφανειακού κόσμου.
Μια παρόμοια τελετουργία επανασύνδεσης με ένα αρχαϊκό επίπεδο ανθρώπινης εμπειρίας, όπου ο ήχος, ο χώρος και το φως δεν είναι διακριτές κατηγορίες αλλά μορφές της ίδιας εσωτερικής ακτινοβολίας, διαδραματίζεται στο project “The Dome Sessions”, που κυκλοφορεί δισκογραφικά τις επόμενες μέρες. Μια εξερεύνηση του ήχου και του χώρου, η οποία αναδύεται από τα ιδιαίτερα αρχιτεκτονικά και ακουστικά χαρακτηριστικά του «Θόλου» της Διεθνούς Έκθεσης Rachid Karami στην Τρίπολη του Λιβάνου.
«Ο Θόλος» σχεδιάστηκε το 1962 από τον φημισμένο αρχιτέκτονα Oscar Niemeyer – ένα απομεινάρι ανεκπλήρωτου δυναμικού και παρακμής. Με την έναρξη του Λιβανέζικου Εμφυλίου Πολέμου, οι εργασίες κατασκευής του Θόλου διακόπηκαν, αφήνοντάς τον χωρίς ακουστική επεξεργασία. Αυτό δημιούργησε μια μοναδική και απόκοσμη αντήχηση μέσα στον χώρο. Από το 2010, ο οπτικοακουστικός καλλιτέχνης και επιμελητής Firas El Hallak έχει χρησιμοποιήσει τον Θόλο ως τοπόσημο, για να αντανακλά τις ειπωμένες και τις ανείπωτες ιστορίες της πόλης μέσω ηχητικών πειραματισμών που διαπλέκουν τον ήχο, τον χώρο και τη μνήμη.
Απόψε ο παρΑξενος_ελκυστΗς ταλαντεύεται, όπως ο Ήλιος της Μεσοποταμίας, ανάμεσα στο φως και το σκοτάδι, το παρελθόν και το παρόν, το προσωπικό και το συλλογικό, υπογραμμίζοντας τον ρόλο της τέχνης στη διατήρηση και την επανερμηνεία της πολιτιστικής κληρονομιάς. Με τους ήχους των:
- Rogér Fakhr,
- Ghassan Sahhab,
- Sandy Chamoun/Abed Kobeissy/Pascal Semerdjian,
- Makram Aboul,
- Wassim Tanios,
- Julia Sabra και
- Farah Kaddour/Marwan Tohme.
Επιμέλεια-Παρουσίαση: Μαριλένα Μαραγκού
Επιμέλεια ήχου: Τάσος Μπακασιέτας
Τρίτο Πρόγραμμα 90.9 & 95.6
Διαδικτυακή Ακρόαση: ERT εcho