«Αυτός τελικά είναι ο σκοπός: Να νικήσουμε κι όχι να πεθάνουμε. Αλλά, για να νικήσουμε, πρέπει να πεθάνουμε και, για να πεθάνουμε, πρέπει ν’ αγαπάμε τη ζωή.» (Περικλής Κοροβέσης, «Ανθρωποφύλακες», 1969)

Για χιλιάδες ανθρώπους στην Ελλάδα της δικτατορίας, η νύχτα ήταν ο χρόνος της εφόδου, της σύλληψης, της ανάκρισης. Από αυτή τη νύχτα γράφει ο Περικλής Κοροβέσης τους «Ανθρωποφύλακες», μαρτυρία για τα βασανιστήρια που η χούντα διέψευδε. Ο Ιάννης Ξενάκης γράφει το 1967 τις «Νύχτες» και τις αφιερώνει σε τέσσερις πολιτικούς κρατούμενους και στις χιλιάδες των ξεχασμένων. Το 1968 ακούστηκαν στο Φεστιβάλ του Σιράζ, στο Ιράν.
Μισό αιώνα αργότερα, ο Ιρανός συνθέτης Pouya Pour-Amin γράφει τα “Prison Episodes” από τη δική του εμπειρία ως πολιτικού κρατουμένου. Τα επεισόδια του δίσκου αποτυπώνουν ηχητικά τις παραμορφώσεις της αντίληψης που επιβάλλει η φυλακή: του θορύβου, της ύλης, της μνήμης, του σώματος. Οι τίτλοι είναι υποθετικοί: «Αν δεν ήταν όλα ατσάλι», «Αν μόνο οι αναμνήσεις», «Αν ο πόνος συμπυκνωθεί, δεν υπάρχει πόνος».
Το “Red Bird: A Political Prisoner’s Dream” του Trevor Wishart, μουσική και μυθική αφήγηση μαζί, ξεκίνησε στο York το 1973. Ο Wishart συγκροτεί έναν μύθο από ηχητικές εικόνες: πουλιά, ζώα, μηχανισμούς, τη φωνή ενός ανακριτή. Κάθε εικόνα λειτουργεί ως σύμβολο, και το νόημα γεννιέται στη μετάβαση από τη μία στην άλλη: η κραυγή γίνεται κελάηδισμα, η φωνή παίρνει φτερά. Η μεταμόρφωση είναι η λογική του ονείρου. Ο ανακριτής και η μηχανή μένουν μέσα στο όνειρο, ως υλικό που μετασχηματίζεται. Η φαντασία γίνεται το μόνο πεδίο διαφυγής, εκεί όπου η εξουσία δεν φτάνει.
Απόψε ο παρΑξενος_ελκυστΗς είναι αφιερωμένος στους πολιτικούς κρατούμενους της δικτατορίας και σε όσους της αντιστάθηκαν. Πλαισιωμένος από τους ήχους των Orlande de Lassus / The King’s Singers και Noël Akchoté.
Επιμέλεια-Παρουσίαση: Μαριλένα Μαραγκού
Επιμέλεια ήχου: Τάσος Μπακασιέτας
Τρίτο Πρόγραμμα 90.9 & 95.6
Εικόνα: Catherine Eaton Skinner, Tally 108.II, 2013