«Κάθε μορφή της έχει τη δική της κίνηση· σε καθεμιά αντιστοιχεί ένας ιδιαίτερος ήχος».
Francis Ponge: «Βροχή», Le Parti pris des choses, 1942.
Στην αυλή που παρατηρεί ο Γάλλος ποιητής Φρανσίς Πονζ, η βροχή δεν πέφτει ποτέ με τον ίδιο τρόπο. Στο κέντρο σχηματίζει μια λεπτή, σχεδόν αδιάκοπη κουρτίνα· κοντά στους τοίχους οι σταγόνες γίνονται βαρύτερες· κυλούν στα περβάζια, γουργουρίζουν στις υδρορροές, απλώνονται σε λεπτά στρώματα πάνω στις τσίγκινες στέγες. Ο Πονζ περιγράφει τη βροχή σαν έναν πολύπλοκο ωρολογιακό μηχανισμό, τόσο ακριβή όσο και απρόβλεπτο. Οι κρότοι των σταγόνων, τα γουργουρητά του νερού και οι μικροσκοπικοί ήχοι που θυμίζουν γκονγκ συνθέτουν, όπως γράφει, μια «συναυλία χωρίς μονοτονία». Κι όταν ο μηχανισμός σταματήσει, ο ήλιος επιστρέφει και όλα συνοψίζονται σε δύο λέξεις: «Έβρεξε».
Έναν χρόνο νωρίτερα, το 1941, ο Γερμανός συνθέτης Hanns Eisler είχε αναζητήσει δεκατέσσερις τρόπους να περιγράψει μουσικά τη βροχή, συνθέτοντας για τη βωβή ταινία “Regen” του Ολλανδού κινηματογραφιστή Joris Ivens. Η ταινία, γυρισμένη το 1929, παρακολουθεί μια βροχόπτωση στο Άμστερνταμ: τους δρόμους που σκοτεινιάζουν, τις ομπρέλες που ανοίγουν, τις σταγόνες στα παράθυρα και στα κανάλια, τις αντανακλάσεις που σχηματίζονται και διαλύονται πάνω στις βρεγμένες επιφάνειες. Χωρίς να μιμείται τον ήχο της βροχής, ο Eisler μεταγράφει τις μεταβολές της κινηματογραφικής εικόνας σε σύντομες μουσικές ενότητες για πέντε όργανα. Το έργο, γραμμένο στα χρόνια της Αμερικανικής εξορίας του, αφιερώνεται στον δάσκαλό του Arnold Schoenberg, το όνομα του οποίου ενσωματώνεται στη σύνθεση ως μουσικό μονόγραμμα.
Με αφετηρία αυτούς τους 14 τρόπους, ο παρΑξενος_ελκυστΗς περιπλανιέται στις διαφορετικές μουσικές εκδοχές της βροχής: από τις ιμπρεσιονιστικές εντυπώσεις και την ηλεκτρονική μεταμόρφωσή τους έως την ακουστική οικολογία, τη σωματική ένταση του ήχου και τον αυτοσχεδιασμό.
Στον μουσικό πυρήνα της εκπομπής, το “rain music”, ο νέος δίσκος του Βρετανού πιανίστα και εικαστικού Duval Timothy και του Αμερικανού κρουστού Carlos Niño. Μια μουσική που γεννήθηκε μια βροχερή ημέρα στο Λονδίνο και συνέχισε να διαμορφώνεται ανάμεσα σε δύο ηπείρους, πάλι σε βροχερές μέρες, μέσα από τον αυτοσχεδιασμό, τις διαδοχικές ηχογραφήσεις και την αμοιβαία ακρόαση των μουσικών. Πλαισιωμένος από τους ήχους των:
- Frédéric Chopin/Martha Argerich,
- Konstantia Gourzi,
- Hildegard Westerkamp,
- Claude Debussy/Isao Tomita,
- Ryuichi Sakamoto,
- Razen,
- Colin Stetson και
- Fred Hersch/Norma Winstone.
Επιμέλεια-Παρουσίαση: Μαριλένα Μαραγκού
Επιμέλεια ήχου: Τάσος Μπακασιέτας
Τρίτο Πρόγραμμα 90.9 & 95.6
Εικόνα: Mannus Franken, Joris Ivens, “Regen” 1929