Στην Κίνα το πέταγμα του χαρταετού ανάγεται στον 5ο π.Χ. αιώνα. Οι πρώιμες μορφές του χαρταετού χρησιμοποιήθηκαν για στρατιωτικούς σκοπούς, ενώ σταδιακά εντάχθηκε σε εορταστικές και αποτροπαϊκές πρακτικές: η ανύψωσή του συμβόλιζε την απομάκρυνση της κακοτυχίας ή τη μεταφορά ευχών προς τον ουρανό.
Η “Qingming”, γιορτή της Καθαρότητας και της Λαμπρότητας που συνδέεται με την τιμή των προγόνων και το πέρασμα από τον χειμώνα στη νέα βλάστηση, σε πολλές περιοχές της Κίνας συνοδεύεται από το πέταγμα χαρταετού. Σε αυτό το κατώφλι του χρόνου, η ανύψωση στον άνεμο λειτουργεί ως ορατή πράξη μετάβασης, μια αιώρηση που συνδέει γη και ουρανό, παρελθόν και ανανέωση, τον κόσμο εδώ και τον κόσμο αλλού, μέσα στο πλαίσιο ενός επαναλαμβανόμενου εποχικού ρυθμού.
“Konoyo” (この世) είναι ένας Ιαπωνικός όρος που εγγράφεται σε αυτή τη ζώνη αιώρησης, και σημαίνει «ο κόσμος εδώ», ο κόσμος της παρούσας βιωμένης εμπειρίας. Αντιπαρατίθεται στον όρο “Anoyo” (あの世), που σημαίνει κυριολεκτικά «εκείνος ο κόσμος» ή «ο άλλος κόσμος». Η διάκριση δεν αφορά απλώς δύο χωρικές περιοχές, αλλά δύο επίπεδα ύπαρξης: το εγκόσμιο και ένα πέραν αυτού, που μπορεί να νοηθεί ως μεταθανάτιο, πνευματικό ή απλώς μη άμεσα ορατό. Στην Ιαπωνική πολιτισμική παράδοση, το Anoyo λειτουργεί περισσότερο ως μια ετερότητα σε σχέση με το καθημερινό και το απτό. Σε αυτό το πλαίσιο, το δίπολο Konoyo / Anoyo δεν συγκροτεί αυστηρή μεταφυσική δυαδικότητα, αλλά έναν άξονα προσανατολισμού: ανάμεσα στο «εδώ» και στο «εκεί», στο παρόν και σε ένα άλλο πεδίο, του οποίου η φύση παραμένει ανοιχτή σε ερμηνεία.
“Konoyo” και “Anoyo” ονόμασε ο Καναδός Tim Hecker ένα διμερές δισκογραφικό project: το πρώτο μέρος, ηχογραφημένο στην Ιαπωνία με σύνολο μουσικών της παράδοσης gagaku, φέρνει σε διάλογο αρχαία αυλικά όργανα με συνθεσάιζερ και ψηφιακή επεξεργασία. Το δεύτερο αναπτύσσεται ως εσωτερική αντήχηση εκείνου του υλικού: μια μεταγενέστερη επεξεργασία, απογυμνωμένη από το τελετουργικό περιβάλλον της αρχικής σύμπραξης. Στο δίπολο Konoyo / Anoyo διακυβεύεται μια μετατόπιση βάρους, όπου το «εδώ» και το «εκεί» λειτουργούν ως κατευθύνσεις μέσα στην ίδια εμπειρία. Το δίπολο λειτουργεί έτσι ως δυναμικό σχήμα: μια διαρκής διαπραγμάτευση ανάμεσα στη γείωση και την άρση, στην παρουσία και την απόσυρση.
Νύχτα Καθαράς Δευτέρας ο παρΑξενος_ελκυστΗς, με αφετηρία το έθιμο του χαρταετού, παρακολουθεί την αιώρηση ανάμεσα στο «εδώ» και το «αλλού»˙ πλαισιωμένος από τους ήχους των
- Simon Dupree and the Big Sound,
- Wu Junyu και
- Yu-Hui Chang.
Επιμέλεια-Παρουσίαση: Μαριλένα Μαραγκού
Επιμέλεια ήχου: Νίκος Σαβοργινάκης
Τρίτο Πρόγραμμα 90.9 & 95.6
Διαδικτυακή Ακρόαση: ERT εcho
Εικόνα: Flying kites on the sea-shore; Katsushika Hokusai, c.1800