«Ο Σκοινοβάτης» είναι αποτέλεσμα της σχέσης του Ζαν Ζενέ με τον 20χρονο ακροβάτη Αμπντάλα Μπεντάγκα, στον οποίο θα αφοσιωθεί ψυχή τε και σώματι, πληρώνοντας τους καλύτερους εκπαιδευτές και αναλαμβάνοντας ο ίδιος τη σκηνοθεσία του σόου του επάνω στο τεντωμένο σκοινί. Η ιστορία τους στερείται αίσιου τέλους: έπειτα από έναν σοβαρό τραυματισμό του Μπεντάγκα σε μια περιοδεία, ο Ζενέ τον παρατάει. Εκείνος αυτοκτονεί και ο Ζενέ πέφτει σε κατάθλιψη. Θα αποπειραθεί να αυτοκτονήσει το 1967.
«Ο Σκοινοβάτης» απευθύνεται στον καλλιτέχνη-σκοινοβάτη προσπαθώντας να φωτίσει τη δύσβατη επιλογή του.
Είναι ένα εγχείρημα ποιητικής, ένα ποιητικό μανιφέστο για την ψυχή του καλλιτέχνη, για την ιεροτελεστία στη ζωή, για τη σκόνη που γίνεται χρυσόσκονη.
[ Θα το αγαπήσεις. Με αγάπη από σάρκα, σχεδόν.
Κάθε πρωί, προτού ξεκινήσεις προπόνηση
εκεί που είναι στημένο και κύματα απάνω του
οι κραδασμοί, πήγαινε να του προσφέρεις
ένα φίλημα. Πες του πώς έχεις την ανάγκη του:
να σε κρατήσει ωραία και να σου δωρίσει
τη χάρη και νεύρο στους αρμούς.
Και μόλις τελειώσεις, τίμησέ το, απόθεσέ του
ευχαριστήσεις. Κι τη νύχτα, εκεί που περιμένει
συσπειρωμένο ακόμη στο κιβώτιό του,
επισκέψου το, χαϊδεψέ το. Και ν’ ακουμπήσεις
απαλά το μάγουλό σου πάνω στο δικό του.
-Μερικοί δαμαστές μεταχειρίζονται βία.
Θα δοκιμάσεις και ‘συ να υποτάξεις το σκοινί σου.
Μπορεί. Όμως φυλάξου: το ατσαλόσκοινο,
όπως ο πάνθηρας και όπως -λένε- οι άνθρωποι,
έχει ροπή προς το αίμα.
Εξημέρωσέ το καλύτερα.
(…)
-Γιατί αυτός που χορεύει είναι πια νεκρός,
ταγμένος τώρα στα ωραία του κόσμου όλα,
άξιος για τα ωραία του κόσμου όλα.
Με το που θα βγεις, μία χλωμάδα
-όχι, δε μιλάω εδώ για φόβο, μιλάω
για το αντίθετο, για μία ευτολμία απροσμάχητη-
μια χλωμάδα θα σε σκεπάσει.
Με όλο το μακιγιάζ και τις πούλιες, θα είσαι
σαν σουδάριο άσπρος, και η ψυχή σου
κατάχλωμη. Και τις κινήσεις σου θα οδηγεί
ακρίβεια αμείλικτη. Και επειδή
τίποτα δε θα σε δένει με το χώμα, θα μπορείς
να χορεύεις δίχως να πέσεις.
Μερίμνησε όμως να πεθάνεις προτού βγεις.
Και στο σκοινί να χορεύει ένας νεκρός.]
Αφήγηση, Επιμέλεια μουσικής: Αφροδίτη Κοσμά
Ηχητική επεξεργασία: Αλέξανδρος Κασσελάκης
*Το σήμα της εκπομπής είναι μουσική του Μάριου Στρόφαλη
Ζαν Ζενέ: «Ο Σκοινοβάτης»
Μετάφραση: Παύλος Μάτεσις
Εκδόσεις Ηλέκτρα, Αθήνα 2007
Τρίτο Πρόγραμμα 90.9 & 95.6
Η εκπομπή είναι διαθέσιμη για διαδικτυακή ακρόαση κατά την ώρα μετάδοσης και στη συνέχεια on demand εδώ.
1η Μετάδοση: 04.06.2019