Εβδομάδα Αφιερωμένη στον Κυριάκο Σφέτσα (1945 – 2026)
1975, Μεταπολίτευση. Ο Κυριάκος Σφέτσας επιστρέφει στην Αθήνα. Έπειτα από πρόσκληση του Μάνου Χαζιδάκι ξεκινάει η συνεργασία του με την Ελληνική Ραδιοφωνία που θα κορυφωθεί στη δωδεκάχρονη θητεία του στη διεύθυνση του Τρίτου Προγράμματος.
Η Ανατολή και η Δύση με τους συγκρουόμενους ή εφαπτόμενους κόσμους τους «παίζουν» στην παγκόσμια μουσική σκηνή. Η συνθετική στάση του Σφέτσα διακρίνεται από μια προσπάθεια αφομοίωσης των διεθνών μορφολογικών εργαλείων με τα τοπικά τροπικά στοιχεία σε ενιαίο οργανισμό. Συγκροτεί τη Greek Fusion Orchestra ως συνάντηση παραδοσιακών ιδιωμάτων, jazz αυτοσχεδιασμού και σύγχρονης γραφής με κάθε ιδίωμα να διατηρεί την ιδιοπροσωπία του.
Αναπτύσσει τις συνθέσεις του προσανατολισμένος προς την jazz έχοντας ως γνώμονα τις δημοτικές μελωδίες αναφορικά με τον σολιστικό ρόλο του λαϊκού κλαρίνου.
Η παράδοση προσεγγίζεται και ερμηνεύεται με νέους όρους – μακριά από τη χρήση της ως διακοσμητικό ή εθνογραφικό στοιχείο ή ως εκθετήριο «εθνικών» χαρακτηριστικών.
Ακούμε αποσπάσματα από τα ανέκδοτα έργα:
- «Διαφάνειες Μουσικής Κοντσέρτου» (1977)
Ο Κ. Σφέτσας διευθύνει τη Συμφωνική Ορχήστρα Αυστραλίας - Κοντσέρτο για Τούμπα (1988)
- «Στιγμές μιας Μοναχικής Πόλης» (1986)
Και τα τρία έργα από το Αρχείο της Ελληνικής Ραδιοφωνίας
Συναντάμε επίσης αποσπάσματα από τα έργα:
- «Χωρίς Σύνορα» (1976)
- Greek Fusion Orchestra Vol. Κ2 (1977)
- Duo-Remembrance (1989)
- «Στο Ρεύμα του Ήλιου», Βιβλίο Ι (1980-1981)
Ο συνθέτης Κυριάκος Σφέτσας έχει καταχωρηθεί στα λεξικά της μουσικής ως πρωτοπόρος – δημιούργησε ένα μουσικό συντακτικό στο οποίο συγχώνευσε τις ιδιαιτερότητες της παραδοσιακής μουσικής του τόπου μας με την πολυφωνική οργάνωση των ήχων της Δύσης. Πρότεινε τη σύντηξη των μουσικών ηθών, το δημώδες με το λόγιο.
Έγραψε μουσική: συμφωνική, χορωδιακή, σκηνική για μπαλέτο και θέατρο, μουσική δωματίου, ηλεκτρονική, έργα για σόλο όργανα, συνθέσεις σε ύφος jazz και fusion, τραγούδια σε ποίηση Ελλήνων και ξένων ποιητών, μουσική για τον κινηματογράφο.
Έργα του έχουν παιχτεί σε Ευρώπη, Αυστραλία, Αμερική από Συμφωνικές Ορχήστρες, Ορχήστρες Ραδιοφωνιών, Πανεπιστημιακές Ορχήστρες, μουσικά σύνολα.
Λίγο πριν από την εκδημία του το Εθνικό Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο τον αναγόρευσε σε επίτιμο διδάκτορα του Τμήματος Μουσικών Σπουδών της Φιλοσοφικής Σχολής.
Παρακολουθούμε τη διαμόρφωση και την εξέλιξη της συνθετικής γραφής του ακολουθώντας τα γεγονότα της ζωής του στα μέρη όπου έζησε – Αμφιλοχία, Λευκάδα, Παρίσι, Αθήνα, Λευκάδα– την πορεία της διαπολιτισμικής μουσικής επαίδευσής του καθώς και της σημαντικής δωδεκαετούς θητείας του ως διευθυντή στο Τρίτο Πρόγραμμα της Ελληνικής Ραδιοφωνίας (1982-1994).
Σε αποσπάσματα από συνεντεύξεις του από το Αρχείο της Ελληνικής Ραδιοφωνίας ο Κυριάκος Σφέτσας αφηγείται στιγμές από τη ζωή του και καταγράφει πληροφορίες για τη μουσική του.
Ακούμε έργα του Κυριάκου Σφέτσα από:
- τη δισκογραφία
- ηχογραφήσεις από το Αρχείο της Ελληνικής Ραδιοφωνίας
- ηχογραφήσεις από το αρχείο του συνθέτη
- Έρευνα, διαχείριση Αρχείου της Ελληνικής Ραδιοφωνίας και προσωπικού αρχείου του συνθέτη, Παραγωγή, Παρουσίαση: Αφροδίτη Κοσμά
- Ηχογράφηση, ηχητική επεξεργασία: Έφη Γεωργοπούλου
Η εκπομπή εντάσσεται στο πλαίσιο του μεγάλου αφιερώματος Κυριάκος Σφέτσας (1945–2026): Ήχηση Παρόντος Μέλλοντος, με το οποίο το Τρίτο Πρόγραμμα τιμά τη μνήμη και την πολυδιάστατη προσφορά του Κυριάκου Σφέτσα, του πρωτοποριακού συνθέτη και εμπνευσμένου Διευθυντή του σταθμού κατά τη δεκαετία του ’80. Η ανεκτίμητη μουσική παρακαταθήκη του δημιουργού, ο οποίος έφυγε από τη ζωή την περασμένη Άνοιξη, έρχεται στο προσκήνιο μέσα από ένα εκτενές ραδιοφωνικό αφιέρωμα που μεταδίδεται από τις 11 έως τις 18 Οκτωβρίου.