Το Τρίτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ παρουσιάζει σε πρώτη ραδιοφωνική μετάδοση κάθε Παρασκευή στις 20:10 μια σειρά ψηφιακών ηχογραφήσεων της Εθνικής Λυρικής Σκηνής επιλεγμένων έργων Ελλήνων συνθετών, φέρνοντας τους ακροατές σε επαφή με ως επί το πλείστον άγνωστα διαμάντια της Ελληνικής μουσικής κληρονομιάς.
Οι «Ραδιοφωνικές Πρεμιέρες» του Τρίτου Προγράμματος της ΕΡΤ συνεχίζονται την Παρασκευή 27 Μαρτίου 2026 στις 20:10 με την παγκοσμίως πρώτη ηχογράφηση της όπερας σε τρεις πράξεις «Γαλάτεια» του Αιμίλιου Ριάδη, με τη συμμετοχή της Κρατικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης .
Η όπερα, που παρουσιάζεται σε πρώτη ραδιοφωνική μετάδοση, ανήκει στην πρώτη ενότητα των ψηφιακών ηχογραφήσεων της Εθνικής Λυρικής Σκηνής επιλεγμένων έργων Ελλήνων συνθετών, φέρνοντας τους ακροατές σε επαφή με ως επί το πλείστον άγνωστα διαμάντια της Ελληνικής μουσικής κληρονομιάς. Οι ηχογραφήσεις της ΕΛΣ είναι συγκεντρωμένες σε δέκα μοναδικά άλμπουμ, τα οποία στη συνέχεια θα είναι διαθέσιμα σε όλες τις ψηφιακές πλατφόρμες, καθώς και μέσω της επίσημης ιστοσελίδας και του καναλιού YouTube της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Το εν λόγω έργο έχει ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας “Ελλάδα 2.0” με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU.
Υπεύθυνος Έργου και επιμελητής του κύκλου ηχογραφήσεων είναι ο σκηνοθέτης και επίκουρος Καθηγητής στο Τμήμα Παραστατικών και Ψηφιακών Τεχνών του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου Αλέξανδρος Ευκλείδης. Πολύτιμος συνεργάτης στην υλοποίηση του Έργου στάθηκε το Κέντρο Ελληνικής Μουσικής, το οποίο ιδρύθηκε από τους μουσικολόγους Γιάννη Σαμπροβαλάκη και Γιάννη Τσελίκα.
Λίγα λόγια για το έργο:
Η Εθνική Λυρική Σκηνή παρουσιάζει για πρώτη φορά σε ολοκληρωμένη ηχογραφική μορφή τη «Γαλάτεια» του Αιμίλιου Ριάδη (1880–1935), έργο που συντέθηκε στο Παρίσι το 1912–1913 και δεν παρουσιάστηκε ποτέ κατά τη διάρκεια της ζωής του δημιουργού του. Η όπερα, σε λιμπρέτο του Pierre-Charles Jablonski, διασώθηκε αποσπασματικά στο αρχειακό υλικό του συνθέτη, με πλήρη ενορχήστρωση της δεύτερης πράξης και εκτενή σχεδιάσματα των υπολοίπων. Η συστηματική μελέτη των χειρογράφων που φυλάσσονται στη Μεγάλη Μουσική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος «Λίλιαν Βουδούρη» επέτρεψε την επιστημονική αποκατάσταση και ολοκλήρωση του έργου από τον Βλ. Συμεωνίδη, αποδίδοντάς του μορφή συνεκτική και υφολογικά τεκμηριωμένη. Η ηχογράφηση αυτή αναδεικνύει την Παρισινή περίοδο του Ριάδη και τη στενή του σχέση με το Ευρωπαϊκό μουσικό περιβάλλον των αρχών του 20ού αιώνα, φωτίζοντας μια λιγότερο γνωστή αλλά καθοριστική πτυχή της δημιουργίας του.
Βασισμένη στον μύθο του Πυγμαλίωνα, όπως απαντά κυρίως στις «Μεταμορφώσεις» του Οβιδίου, η «Γαλάτεια» εξελίσσεται σε τρεις πράξεις. Το άγαλμα της ηρωίδας αποκτά ζωή, ενώ η εμφάνιση του Ρέννου, αδελφού του Πυγμαλίωνα, πυροδοτεί μια ερωτική και δραματική σύγκρουση. Η αγάπη της Γαλάτειας για τον Ρέννο οδηγεί σε ρήξη με τον δημιουργό της, μετατρέποντας την ιστορία από μύθο έμπνευσης σε τραγωδία αυτονομίας. Η τελική πράξη καταλήγει στον θάνατο της ηρωίδας, με τον Πυγμαλίωνα αντιμέτωπο με την απώλεια και την ύβρη της δημιουργίας του. Το έργο συνδυάζει στοιχεία Γαλλικής grand opéra με συμβολιστική δραματουργία, αποτυπώνοντας την αισθητική ταυτότητα του νεαρού Ριάδη.
Γλώσσα: Γαλλικά
Συνθέτης: Αιμίλιος Ριάδης
Λιμπρέτο: Pierre-Charles Jablonski
Αποκατάσταση χειρογράφου, ολοκλήρωση ενορχήστρωσης, επιμέλεια: Βλαδίμηρος Συμεωνίδης
Βοηθός επιμελητή: Χρίστος Ντόβας
Γαλάτεια: Μαίρη-Έλεν Νέζη
Πυγμαλίων: Γιάννης Χριστόπουλος
Ρέννος: Διονύσης Σούρμπης
Μενάλκας: Μάνος Κοκκώνης
Γέρος υπηρέτης: Κωνσταντίνος Κατσάρας
Μουσική Διεύθυνση: Ιωάννης Πρωτόπαπας
Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης
Χορωδία της Όπερας της Φιλιππούπολης
Διδασκαλία Χορωδίας: Dragomir Yossifov
Παιδική Νεανική Χορωδία Συλλόγου Φίλων Μουσικής Θεσσαλονίκης
Διδασκαλία: Σοφία Γιολδάση
Μουσική προετοιμασία: Δήμητρα Αθανασάτου
Ηχοληψία, μείξη: Αλέξανδρος Ραΐδης
Μουσική Σύμβουλος: Σοφία Ταμβακοπούλου
Συμπαραγωγή: Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης – Εθνική Λυρική Σκηνή – Οργανισμός Μεγάρου Μουσικής Θεσσαλονίκης
Τόπος ηχογράφησης: Μέγαρο Μουσικής Θεσσαλονίκης
Ημερομηνίες ηχογράφησης: 13–16 Μαΐου 2024
Παρουσίαση, επιμέλεια: Αλεξάνδρα Γιαλίνη
Τρίτο Πρόγραμμα 90.9 & 95.6 | ERT εcho
