«Ποια είναι τα πραγματικά όρια της κρίσης καυσίμων διεθνώς και στην Ευρώπη;»
Η νέα ενεργειακή κρίση διαφέρει από εκείνη του 2021-2022. Αυτή τη φορά, η μεγαλύτερη πίεση δεν εντοπίζεται μόνο στο φυσικό αέριο ή στην επάρκεια αργού πετρελαίου, αλλά κυρίως στα διυλισμένα προϊόντα και ιδιαίτερα στο ντίζελ, κρίσιμο καύσιμο για τις μεταφορές, τη βιομηχανία και τη θέρμανση.
Η πολεμική κρίση στη Μέση Ανατολή, οι περιορισμένες εξαγωγές από τον Κόλπο, τα προβλήματα στα ρωσικά διυλιστήρια και η μείωση των κινεζικών εξαγωγών έχουν δημιουργήσει μια ιδιαίτερα «σφιχτή» διεθνή αγορά. Πόσο πραγματικό είναι όμως το έλλειμμα ντίζελ και σε ποιο βαθμό οι σημερινές υψηλές τιμές αντανακλούν πραγματικές ελλείψεις ή και ένα ισχυρό γεωπολιτικό premium;
Η Ευρώπη είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένη, καθώς εξαρτάται σημαντικά από εισαγωγές ντίζελ. Η Σύνοδος Κορυφής της 15ης-16ης Οκτωβρίου εξέτασε τρόπους περιορισμού του ενεργειακού κόστους. Μπορούν όμως οι επιδοτήσεις και οι φορολογικές ελαφρύνσεις να αποτελέσουν ουσιαστική λύση ή απλώς μεταφέρουν το κόστος από τον καταναλωτή στον κρατικό προϋπολογισμό και τελικά στον φορολογούμενο;
Παράλληλα τίθεται το ερώτημα εάν μεγαλύτερες ποσότητες ρωσικού ντίζελ θα μπορούσαν να αποκλιμακώσουν τις τιμές, παρά τις κυρώσεις και τις πολιτικές αντιδράσεις σε Ευρώπη και ΗΠΑ. Και εάν η ΕΕ επιμείνει στην απεξάρτηση από τη Ρωσία, ποιες εναλλακτικές διαθέτει όσο παραμένουν προβληματικές οι ροές από τον Κόλπο και την Ερυθρά Θάλασσα; Πόσο μπορούν να βοηθήσουν οι ΗΠΑ, ο Καναδάς, η Νορβηγία και τα στρατηγικά αποθέματα;
Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη εισέρχεται στον χειμώνα με χαμηλότερα αποθέματα φυσικού αερίου, γεγονός που επαναφέρει το ερώτημα της ασφάλειας εφοδιασμού εάν υπάρξει βαρύς χειμώνας ή νέα διαταραχή στις προμήθειες LNG.
Και πίσω από όλα αυτά βρίσκεται το μεγαλύτερο στρατηγικό δίλημμα: επιταχύνει η κρίση την ενεργειακή μετάβαση ή επιβάλλει ένα διαφορετικό χρονοδιάγραμμα, ώστε απανθρακοποίηση, ενεργειακή ασφάλεια και ανταγωνιστικότητα να μπορούν να συμβαδίσουν;
Τα ζητήματα αυτά αναλύει στο 87ο podcast της «Διεθνούς Ματιάς» ο Δρ. Χαράλαμπος Έλληνας, πρώην επικεφαλής του ενεργειακού προγράμματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, σύμβουλος εταιρειών για τους υδρογονάνθρακες στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο και Senior Fellow στο Global Energy Center του Atlantic Council.
Σύνταξη-παρουσίαση: Πολυδεύκης Παπαδόπουλος