«Η Κλιμάκωση της σύγκρουσης Χούτι-Σ. Αραβίας: Ένας ακόμη επικίνδυνος πόλεμος στον Κόλπο»
Η Υεμένη βρίσκεται και πάλι στο επίκεντρο μιας επικίνδυνης στρατιωτικής κλιμάκωσης, με έναν εμφύλιο πόλεμο που διαρκεί περισσότερο από μία δεκαετία να απειλεί να εξελιχθεί σε ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση. Οι αντιπαραθέσεις μεταξύ των Χούτι, των κυβερνητικών δυνάμεων και των περιφερειακών υποστηρικτών τους συνδέονται πλέον άμεσα με τον ανταγωνισμό Σαουδικής Αραβίας και Ιράν, αλλά και με τον έλεγχο της Ερυθράς Θάλασσας, μιας από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες του παγκόσμιου εμπορίου.
Πώς διαμορφώνονται οι σημερινοί στρατιωτικοί συσχετισμοί και ποιες είναι οι πραγματικές δυνατότητες των αντιμαχόμενων πλευρών; Πόσο αξιόπιστες είναι οι ανακοινώσεις τους για τις πρόσφατες επιχειρήσεις, ιδιαίτερα στην περιοχή της Μόχα και στο στρατηγικής σημασίας πέρασμα Μπαμπ ελ-Μαντέμπ;
Οι ρίζες της κρίσης βρίσκονται στην εύθραυστη ενοποίηση Βόρειας και Νότιας Υεμένης το 1990, στις βαθιές πολιτικές και κοινωνικές αντιθέσεις και στην αδυναμία συγκρότησης ισχυρών κρατικών θεσμών. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, οι Χούτι εξελίχθηκαν από ένα τοπικό κίνημα σε κυρίαρχη στρατιωτική και πολιτική δύναμη. Ποια είναι η ιδεολογία και η κοινωνική βάση τους; Πόσο καθοριστική είναι η υποστήριξη του Ιράν και σε ποιο βαθμό διατηρούν δική τους στρατηγική αυτονομία;
Γιατί η στρατιωτική υπεροχή της Σαουδικής Αραβίας δεν οδήγησε στην ήττα των Χούτι; Ποιες είναι οι διαφορετικές επιδιώξεις του Ριάντ και των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και πώς επηρεάζει τη σύγκρουση ο ευρύτερος ανταγωνισμός στη Μέση Ανατολή; Και τι προκάλεσε την αναζωπύρωση της έντασης μετά τις προσπάθειες αποκλιμάκωσης του 2022 και του 2023;
Η κρίση έχει, παράλληλα, διεθνείς οικονομικές και ανθρωπιστικές διαστάσεις. Οι επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων στην Ερυθρά Θάλασσα έχουν επιβαρύνει τις θαλάσσιες μεταφορές, ενώ εκατομμύρια Υεμενίτες εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν την πείνα, την έλλειψη καθαρού νερού και την κατάρρευση των υπηρεσιών υγείας.
Ποιος ελέγχει πραγματικά την Υεμένη; Υπάρχει προοπτική ειρήνευσης και επανένωσης ή παγιώνεται η de facto διαίρεση της χώρας; Πόσο ευάλωτο είναι το Μπαμπ ελ-Μαντέμπ και ποιες θα ήταν οι συνέπειες μιας παρατεταμένης κρίσης για το παγκόσμιο εμπόριο και την ενεργειακή ασφάλεια; Και, τελικά, μπορεί να υπάρξει βιώσιμη ειρήνη χωρίς πολιτική συμφωνία για το μέλλον του Βορρά και του Νότου και χωρίς ουσιαστική ανοικοδόμηση της χώρας;
Αυτά είναι ορισμένα από τα κρίσιμα ερωτήματα που συζητάμε στο 85ο podcast της σειράς «Διεθνής Ματιά». Καλεσμένος είναι ο Γιώργος Μενεσιάν, διεθνολόγος και επιστημονικός συνεργάτης του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων για θέματα Μέσης Ανατολής και Καυκάσου.
Σύνταξη-παρουσίαση: Πολυδεύκης Παπαδόπουλος