Με καλεσμένη την Νατάσα Παπαδοπούλου – Τζαβέλλα
Τετάρτη 21.01.2026, 9 με 10 το βράδυ, στην εκπομπή του Γιώργου Τσάμπρα και στο Δεύτερο Πρόγραμμα 103.7.
Τον θυμάμαι να μού αυτοπαρουσιάζεται σε μια και μοναδική μας συνομιλία, το μακρινό 1983: «Εμένα ο κόσμος με ξέρει από το αντιστασιακό τραγούδι. Μ έχει ταυτίσει με αυτό, ενώ δεν είμαι μόνο αυτός. Αυτό ήταν ένα χρέος προς τους αγωνιστές και προς το λαό. Να συγκεντρωθούν αυτά τα τραγούδια γιατί είναι η ιστορική στιγμή του λαού στην περίοδο της Κατοχής. Πέρα από εκεί, εγώ είμαι ένας λαϊκός καλλιτέχνης. Γράφω στίχους και μουσική μόνος μου και τραγουδάω. Εχω γράψει μέχρι τώρα, εφτά δίσκους. Οι τρείς είναι με αντάρτικα και οι υπόλοιποι με δικά μου τραγούδια. Κανένας δίσκος όμως δεν είναι όμοιος με τον άλλον. Ο δίσκος «Πορεία μέσα στη νύχτα», σε ποίηση του Φώτη Αγγουλέ, είναι μπαλάντες. Τα πρώτα μου τραγούδια, στο «αντάρτικο λημέρι» ήταν μάλλον αναρχικά τραγούδια που κριτικάρουν το κατεστημένο. Ενώ τούτος ο τελευταίος μου δίσκος, έχει λαϊκό χρώμα. Είναι ρεμπέτικος με την μείζονα έννοια».
Ο «τελευταίος» δίσκος του 1983, ήταν οι «Θρήνοι και αναστάσιμα» με την Καίτη Γκρέυ. Αυτός ήταν που με προκάλεσε να τον γνωρίσω και να συνομιλήσω μαζί του για όλη του την πορεία μέχρι τότε, τη μουσική και την ανθρώπινη. Ήταν ήδη 58 χρόνων κι είχε περάσει «δια πυρός και σιδήρου» στην Κατοχή, στον Εμφύλιο, στη δικτατορία – ως τα 1971 που ο Γιώργος Νταλάρας τραγούδησε το πρώτο του τραγούδι : «Στα χοντρά τα σύρματα / πεθαίνει το φεγγάρι». Φέτος, συμπληρώνονται 100 χρόνια από τη γέννησή του και σε λίγες μέρες (27 Ιανουαρίου) συμπληρώνονται 17 χρόνια από τότε που έφυγε, στα 83 του χρόνια. Και η σύντροφός του, στη ζωή και στο τραγούδι, από τα 1971 Νατάσα Παπαδοπούλου – Τζαβέλλα, διάλεξε αυτή τη στιγμή για να εκδώσει μια πολύ άμεση και αληθινή μαρτυρία για τη ζωή του, στο βιβλίο «Πάνος Τζαβέλλας, από ατσάλι και βελούδο» (Εκδ. Παπαζήση, Επιμέλεια: Αναστασία Βούλγαρη). Με αφορμή αυτή την έκδοση συναντιόμαστε στο στούντιο, ακούμε ηχογραφήσεις του Πάνου Τζαβέλλα και με τον Πάνο Τζαβέλλα, και συζητάμε για όλα αυτά τα χρόνια και τα τραγούδια.
Πάντα με την πεποίθηση και με στόχο ότι «Πρέπει να ξέρεις μηχανή να κόψεις μαύρα μάτια».
ΣΗΜ : Ο υπότιτλος «Ιστορικέ Ιστορίε» που …κλέψαμε για την ανάρτηση από το βιβλίο, είναι βέβαια του Μπόστ, για μια «λαϊκή όπερα» του Πάνου Τζαβέλλα που ανέβηκε το 1978, στην ιστορική «Λήδρα» στην Πλάκα.