“Ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ – Αρχή ενός τέλους ή τέλος μιας αρχής;”
Οι ενδιάμεσες εκλογές στις Ηνωμένες Πολιτείες εξελίχθηκαν σε μια εντυπωσιακή πολιτική ανατροπή, με τους Δημοκρατικούς να ανακτούν τον έλεγχο τόσο της Βουλής των Αντιπροσώπων, όσο και της Γερουσίας, επικρατώντας με μεγάλη διαφορά στη λαϊκή ψήφο. Έτσι, μόλις δύο χρόνια μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, το πολιτικό σκηνικό αλλάζει ριζικά, δημιουργώντας νέα δεδομένα για την αμερικανική πολιτική και τη διεθνή θέση των ΗΠΑ.
Ποιοι παράγοντες οδήγησαν σε αυτή την εκλογική συντριβή των Ρεπουμπλικανών; Η οικονομική πίεση και το αυξανόμενο κόστος ζωής, η δυσαρέσκεια για την προεδρική διακυβέρνηση ή οι επιλογές του Τραμπ στην εξωτερική πολιτική; Και πόσο βαθιά είναι η κοινωνική μετατόπιση που αποτυπώνεται στην αποδυνάμωση του ετερόκλητου εκλογικού συνασπισμού που τον είχε επαναφέρει στην εξουσία το 2016 και ιδίως το 2024 ;
Η εκλογή νέων προσώπων, με ιστορικές πρωτιές για γυναίκες, μειονότητες και εκπροσώπους της νεότερης γενιάς, σηματοδοτεί μια ευρύτερη ιδεολογική αλλαγή ή αποτελεί συγκυριακή αντίδραση στην πολιτική της κυβέρνησης; Παράλληλα, χωρίς τον έλεγχο κανενός από τα δύο νομοθετικά Σώματα, πόσο περιθώριο θα έχει πλέον ο Αμερικανός πρόεδρος να προωθήσει την ατζέντα του; Θα περιοριστεί σε μια αποδυναμωμένη Προεδρία ή θα επιχειρήσει να παρακάμψει το Κογκρέσο, αξιοποιώντας τις εκτελεστικές του εξουσίες;
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι διεθνείς προεκτάσεις. Θα επιδιώξει ο Τραμπ να ενισχύσει την υστεροφημία του μέσω πιο φιλόδοξων πρωτοβουλιών για το Ιράν, τη Μέση Ανατολή, την Ουκρανία και τις σχέσεις με το ΝΑΤΟ και την Ευρώπη; Ποια είναι, την ίδια στιγμή, τα βαθύτερα προβλήματα του αμερικανικού εκλογικού συστήματος, από την επαναχάραξη των εκλογικών περιφερειών έως την ανεξέλεγκτη ιδιωτική χρηματοδότηση των πολιτικών εκστρατειών ; Και πώς διαμορφώνεται πλέον η κούρσα για τις προεδρικές εκλογές του 2028 ;
Τέλος, τι σημαίνει για την Ελλάδα και την ομογένεια η εκλογή ενός Ελληνοαμερικανού στη Γερουσία και έξη με ελληνική καταγωγή τη Βουλή των Αντιπροσώπων; Ποιες πραγματικές δυνατότητες έχουν να επηρεάσουν τις αμερικανικές αποφάσεις σε ζητήματα ελληνικού ενδιαφέροντος;
Στα παραπάνω ερωτήματα αναζητούμε απαντήσεις στο 91ο podcast της «Διεθνούς Ματιάς», με καλεσμένο τον Γιώργο Τσεμπελή, Καθηγητή Πολιτικής Επιστήμης στο University of Michigan, στη Σχολή Anatol Rapoport, και διεθνώς αναγνωρισμένο ειδικό στη συγκριτική πολιτική, τους πολιτικούς θεσμούς και τη θεωρία των παιγνίων. Τελευταίο βιβλίο του είναι το Changing the Rules: Constitutional Amendments in Democracies (Cambridge University Press, 2025).
Σύνταξη-Παρουσίαση : Πολυδεύκης Παπαδόπουλος