Σκέψεις με αφορμή δυο παραστάσεις
Δευτέρα 09.02.2026, 9 με 10 το βράδυ, στην εκπομπή του Γιώργου Τσάμπρα και στο Δεύτερο Πρόγραμμα 103,7.
Δεν είμαι σίγουρος ότι μπορεί να μεταφερθεί στο ραδιόφωνο, η αίσθηση, το αίσθημα μιας συναυλίας, μιας ζωντανής παράστασης. Ωστόσο, η παρουσία του τραγουδιού στη σκηνή, στις μέρες μας είναι σίγουρα πιο ακμαία, πιο δυναμική απ’ ότι η δισκογραφία. Οι δίσκοι όπως τους ξέραμε άλλοτε, δεν υπάρχουν σχεδόν… Και από τις διαδικτυακές ακροάσεις, δεν είμαι σίγουρος ότι βγαίνουν αξιόπιστα συμπεράσματα και μάλιστα σε ότι αφορά την ιστορία του τραγουδιού. Είναι ένα μέσον που χρησιμοποιείται περισσότερο για την προβολή των νεώτερων τραγουδιστών, των νεώτερων τραγουδιών. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε, ότι σε πολλές περιπτώσεις, η εικόνα φαίνεται να είναι περισσότερο στα ενδιαφέροντά τους απ’ ότι το ίδιο το τραγούδι. Οι πολυάνθρωπες συναυλίες του καλοκαιριού όμως, όπως και οι γεμάτες αίθουσες του χειμώνα, αποδεικνύουν ότι το παιχνίδι δεν παίζεται στις εντυπώσεις της ημέρας. Ούτε βέβαια παίζεται στις οργανωμένες μεταδόσεις συγκεκριμένων σταθμών…
Την προηγούμενη Πέμπτη ακούγοντας την συναυλία του Μανώλη Μητσιά στο Μέγαρο Μουσικής σκεφτόμουν πόση δύναμη κρύβουν και τα τραγούδια αλλά και ο τραγουδιστής που μπορούν να επιβάλλονται σ’ ένα μεγάλο κοινό με ελάχιστα μέσα. Ούτε μεγάλες και φανταχτερές ορχήστρες, ούτε περίεργοι φωτισμοί, ούτε πολύχρωμα σκηνικά και προβολές, ούτε «κίνηση στη σκηνή»… Η ακρόαση των τραγουδιών με στίχους του Νίκου Γκάτσου από τον Μανώλη Μητσιά, ακολουθούσε το μέτρο της λιτότητας. Κι όμως η γεμάτη αίθουσα έμοιαζε να μην χρειάζεται κάτι παραπάνω…
Χθες το βράδυ, το βράδυ που συμπληρώθηκαν 46 ολόκληρα χρόνια από το θάνατο του Νίκου Ξυλούρη, βρέθηκα στην παράσταση του θεάτρου ΗΒΗ με αφετηρία τη ζωή και την πορεία του. Εδώ έχουμε βέβαια μια θεατρική παράσταση… Ένα λαϊκό παραμύθι επί σκηνής … Με λίγα μέσα, με το ανθρώπινο στοιχείο να κυριαρχεί και με τη δύναμη και τη συγκίνηση των τραγουδιών να επιβάλλεται – όχι με τη φωνή του Ξυλούρη αλλά μέσα από την ποικιλία της διανομής των ρόλων. Δεν μπορώ να μην αναφέρω τον σκηνοθέτη Νικορέστη Χανιωτάκη, τον Ξυλούρη Αιμιλιανό Σταματάκη, την Αλκηστη Πρωτοψάλτη, αφηγήτρια, σύζυγο και τραγουδίστρια, τον Μιχάλη Αεράκη πατέρα … Και ίσως αδικώ κάποιους από τους ηθοποιούς, μουσικούς και τραγουδιστές με την συνεχή εναλλαγή ρόλων. Μια συνεχής παράθεση ονομάτων δεν βοηθάει ούτε τη γνώση του ακροατή, ούτε τη γνωριμία με τον καλλιτέχνη…
Σημασία έχει και στις δυό περιπτώσεις, ότι ένα υλικό που σε λίγο συμπληρώνονται 60 χρόνια από τη δημιουργία του, εξακολουθεί να συγκινεί όχι με το βάρος της ιστορίας αλλά ως σημερινή επιλογή και ακρόαση. Είτε το υπηρετεί μια φωνή που αντέχει όλα αυτά τα χρόνια, είτε νεώτερες φωνές που το μελετούν και το τραγουδούν με συγκίνηση. Στην εκπομπή, ακούμε ζωντανές ηχογραφήσεις με τον Μανώλη Μητσιά σε τραγούδια με στίχους του Νίκου Γκάτσου από δίσκους των νεώτερων χρόνων αλλά και χαρακτηριστικά κομμάτια με τον Νίκο Ξυλούρη. Πάντα με την πεποίθηση και με στόχο ότι «Πρέπει να ξέρεις μηχανή να κόψεις μαύρα μάτια».
ΣΗΜ: ΟΙ φωτογραφίες της ανάρτησης, στιγμιότυπα από τις δύο παραστάσεις.