Οι ενονότεροι και διαρκέστεροι καύσωνες και η υπερδόμηση στις μεγαλουπόλεις, όπως στην Αθήνα, καθιστούν αφόρητη τη ζέστη και αυξάνουν και τους θανάτους, σύμφωνα με ευρωπαϊκή έρευνα. Μιλάμε με τον Κώστα Καρτάλη, Καθηγητή Φυσικής Περιβάλλοντος και Κλίματος στο ΕΚΠΑ και μέλος της Επιστημονικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Κλιματική Αλλαγή. Είναι ενδεικτικό ότι μέσα στον Ιούλιο έπληξαν σχεδόν το σύνολο της Ευρώπης και τελικά και την Ελλάδα επί σχεδόν 13 μέρες. Επιπλέον, οι καύσωνες έχουν και πιο αυξημένο αποτύπωμα σε αστικά κέντρα όπως η Αθήνα με υπερβολική δόμηση, «ξεχύλωμα» του πολεοδομικού ιστού από το κέντρο προς όλες πλέον τις κατευθύνσεις, κατάληψη των περισσότερων ελεύθερων και πράσινων χώρων και μετατροπή χιλιάδων μονοκατοικιών και κτιρίων 2-3 ορόφων σε νέες πολυώροφες πολυκατοικίες, που αποκαλούνται μάλιστα «πράσινες». Από τη “θερμική νησίδα” η Αθήνα έχει καταστήσει τον όρο παρωχημένο από τα μέσα του ’80 έως σήμερα (κυρίως την περίοδο 2001-2011 και λιγότερο 2011-2021), καθώς οι θερμικές νησίδες έχουν επεκταθεί στους περισσότερους ενδιάμεσους χώρους του κέντρου και των κοντινών συνοικιών, έως και των πιο απομακρυσμένων προαστίων. Χαρακτηριστική είναι η αποτύπωση αυτής κατάστασης σε χάρτες που κατάρτισε το ΕΚΠΑ και σε σχετική έρευνα που μετείχε ο κ. Καρτάλης. Μαζί του συζητάμε λύσεις που είναι ακόμη εφικτές, έστω για τη μετρίαση του προβλήματος, σε συνδιασμό με την πρόσφατη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας να κρίνει αντισυνταγματικό το bonus σε ορόφους και τετραγωνικά που δινόταν από το 2012 έως πρόσφατα οριζόντια σε όλα τα νέα κτίρια που αποκτούσαν ένα «πράσινο δώμα» ή χρησιμοποιούσαν ορισμένα βιοκλιματικά υλικά. Αποτέλεσμα ήταν ακόμη και συνοικίες με σχετικά χαμηλή δόμηση να γεμίσουν πολυόροφα κτίρια και να πυκνώσουν κι άλλο οικιστικά, με ό,τι αυτό σημαίνει για τον χαρακτήρα τους, αλλά και τον αερισμό, φωτισμό, δροσισμό τους. Τέλος με αφορμή την συμπλήρωση 21 χρόνων από τις Συμφωνίες του Παρισιού για την Κλιματική Αλλαγή,επιχειρούμε έναν απολογισμό του τι επετεύχθη και τι όχι, ποιά ήταν τα αποτελέσματα της τελευταίας Συνόδου στο Μπακού του Αζερμπαϊτζάν τον περασμένο Νοέμβριο και τι προσδοκάται στην επόμενη στη Μπελέμ της βραζιλιάνικης Αμαζονιακής.
Ακόμη, το μέλλον και η εξωστρέφεια της ελληνικής ανώτατης εκπαίδευσης. Με τον νέο Πρύτανη του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης Κυριάκο Αναστασιάδη, Καθηγητή Καρδιοχειρουργικής στην Ιατρική Σχολή του ΑΠΘ συζητάμε για τα 100 χρόνια της ίδρυσης του ΑΠΘ, του 2ο σε μέγεθος ΑΕΙ της χώρας και του πρώτου που ιδρύθηκε εκτός της πρωτεύουσας, την τότε πραγματικότητα της Θεσσαλονίκης με τους πρόσφυγες, την Ελλάδα που αναζητούσε μια νέα ταυτότητα και ανάπτυξη, μετά τη Μεγάλη Ιδέα, το πέρασμα από τον κλασικισμό στον δημοτικισμό, από την ίδρυση Σχολών εφαρμοσμένων επιστημών, όπως Γεωπονική και Δασολογία, στην πρόβλεψη για καινοτόμα Τμήματα όπως Πολιτικών Επιστημών, Βαλκανικών και Ανατολικών Γλωσσών κλπ. Διατηρεί το ΑΠΘ ένα τέτοιο πνεύμα που να εκμεταλλεύεται τη γεωγραφική θέση του;
Μιλάμε για το βιβλίο του «Εθνικό το Χρήσιμο» (Εκδ. University Studio Press), στο οποίο εξετάζει τα συστήματα εκπαίδευσης και υγείας της χώρας, τα χαμηλά ποσοστά στις διάφορες διεθνείς αξιολογήσεις των ελληνικών πανεπιστημίων, τα κριτήρια που επιλέγουν ελληνικά ΑΕΙ ξένοι φοιτητές, τα 10 ξενόγλωσσα προπτυχιακά τμήματα σε όλη τη χώρα, αποκλειστικά για αλλοδαπούς φοιτητές που επιλέγουν την Ελλάδα για τις σπουδές τους, την εισήγηση της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης (ΕΘΑΑΕ) προς το Υπουργείο Παιδείας για αδειοδότηση τελικά 6 ιδιωτικών Ιδρυμάτων την νέα ακαδημαϊκή χρονιά.
Σύνταξη – παρουσίαση : Πολυδεύκης Παπαδόπουλος