Γιάννης Μαρκόπουλος, «Λαϊκό Σχολείο Παραδοσιακής Μουσικής» και άλλες «εικόνες παράδοσης», 1960-2000
Τρίτη 11/11/25, 9 με 11 το βράδυ, στην εκπομπή του Γιώργου Τσάμπρα και στο Δεύτερο Πρόγραμμα 103.7.
Για όσους μεγαλώσαμε στα χρόνια της μεταπολίτευσης, έχω την εντύπωση ότι το σαντούρι είχε τη μορφή ενός καλοντυμένου – συνήθως, με ανοιχτόχρωμο κουστούμι – ανθρώπου με μουστάκι και φαλακρίτσα. Τον θυμάμαι σ’ εκείνο το γύρισμα στα «Τραγούδια της φωτιάς» του Κούνδουρου, να συνοδεύει το Λάκη Χαλκιά στο τραγούδι για το «Ρόκκο» («Έκανε κρύο κι εμείς δουλεύαμε») από τους «Μετανάστες» του Γιάννη Μαρκόπουλου… Μετά, σε πολλές συναυλίες αλλά και σε δίσκους του Γιάννη Μαρκόπουλου. Ένας μουσικός, όχι τόσο άγνωστος όσο οι περισσότεροι μουσικοί εκείνα τα χρόνια.
Μετά, στα χρόνια του ’80, ο ήχος του έπαιξε κεντρικό ρόλο στην επαναφορά των «Σμυρνέικων» – κατ’ αρχήν με την Γλυκερία. Επίσης, δημιούργησε το δικό του “Λαϊκό Σχολείο Παραδοσιακής Μουσικής”, καταθέτοντας μια δική του άποψη γύρω από τη διδασκαλία όχι μόνο του σαντουριού αλλά και πολλών ακόμα λαϊκών οργάνων. Προτού θεσμοθετηθεί η λειτουργία των Μουσικών Σχολείων. Με βάση τους σπουδαστές του ‘σχολείου” του, δημιούργησε μια ομάδα που όλα εκείνα τα χρόνια είχε πολλές παρουσίες και σε συναυλίες και σε τηλεοπτικές εκπομπές… Τότε, ακούστηκε περισσότερο αλλά και έγινε μεγάλη συζήτηση για το ρόλο του στο – διάσημο, από εκεί και κάτω – «Σ’ αγαπώ γιατί είσαι ωραία».
Τα πιο παλιά για την ιστορία του Αριστείδη Μόσχου, τα έμαθα εκείνα τα χρόνια, σε πολύωρες συζητήσεις μαζί του. Για την καταγωγή του από το Αγρίνιο, για τον πατέρα του περίφημο κλαρινίστα της Αιτωλοακαρνανίας στα χρόνια του Μεσοπολέμου και για τα δυο μαγαζιά τα οποία τού ανήκαν, μέσα στον πλούτο που προσέφερε εκείνα τα χρόνια στην γενέτειρά του η επεξεργασία του καπνού. Για την ποικιλία ακουσμάτων που είχε κινούμενος ως παιδί ανάμεσα σ ένα “καφέ σαντάν” κι ένα “καφέ αμάν”. Για το Ρουμάνο με το σαντούρι που τον μάγεψε όταν ήταν οχτώ χρονών κι έγινε δάσκαλός του. Για την στρατιωτική θητεία στα χρόνια του Εμφυλίου. Για τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια στα αθηναϊκά πάλκα με τους παλιότερους Σμυρνιούς μουσικούς και τραγουδιστές, Για τις ηχογραφήσεις με τον Παντελή Καβακόπουλο, τον Καριοφύλλη Δοιτσίδη, την Ξανθίππη Καραθανάση αλλά και τη Δόμνα Σαμίου και τη Γιώτα Λύδια. Και βέβαια, για όλα τα νεώτερα.
Ο Αριστείδης Μόσχος έφυγε από τη ζωή στις 8 Νοεμβρίου του 2001, στα 77 του χρόνια. Άφησε πίσω του πολλούς μαθητές αλλά και αρκετή …σιωπή – ή και αμφισβήτηση – για την μουσική του δράση. Πάντα συμβαίνουν αυτά σε χώρους που οι αξίες του πολιτισμού συγκρούονται με στενές συντεχνιακές αντιλήψεις. Στη σημερινή εκπομπή, διαλέγουμε κάποιες από τις ηχογραφήσεις του από τα χρόνια του ’60 κι ως το τέλος. Αλλά και κάποια από τα δικά του λόγια, από συνομιλίες μαζί του.
Πάντα με την πεποίθηση και με στόχο ότι «Πρέπει να ξέρεις μηχανή να κόψεις μαύρα μάτια».
ΣΗΜ: Στη φωτογραφία της ανάρτησης, συγκέντρωση και φωτογράφηση συνεργατών του συγκροτήματος του Αριστείδη Μόσχου στον κεντρικό χώρο του «Λαϊκού Σχολείου Παραδοσιακής Μουσικής», για τις ανάγκες ενός από τους πιο επιτυχημένους δίσκους του τα τελευταία χρόνια. Ήταν ο δίσκος «Τα παραδοσιακά», το 1990.