“Τελικά τι συμβαίνει στην Πολωνία;”
Η Πολωνία αποτελεί ένα από τα πιο εντυπωσιακά παραδείγματα οικονομικής ανάπτυξης στην Ευρώπη. Με ρυθμούς μεγέθυνσης που ξεπερνούν τον μέσο όρο της ΕΕ, οικονομία που έχει ξεπεράσει το ένα τρισεκατομμύριο δολάρια και ένα φιλόδοξο πρόγραμμα στρατιωτικής αναβάθμισης, διεκδικεί πλέον πρωταγωνιστικό ρόλο στην ευρωπαϊκή ασφάλεια και στις γεωπολιτικές εξελίξεις. Ωστόσο, πίσω από αυτή τη δυναμική εικόνα, η χώρα βρίσκεται αντιμέτωπη με βαθιά πολιτική πόλωση, κοινωνικές εντάσεις και μια σοβαρή θεσμική κρίση.
Η σύγκρουση ανάμεσα στην κυβέρνηση του Ντόναλντ Τουσκ και τον πρόεδρο Κάρολ Ναβρότσκι, με επίκεντρο τη σύνθεση και τη λειτουργία του Συνταγματικού Δικαστηρίου, αποτυπώνει το βάθος της αντιπαράθεσης ανάμεσα στις φιλοευρωπαϊκές και τις εθνικιστικές δυνάμεις. Οι μαζικές κινητοποιήσεις της 11ης Νοεμβρίου στη Βαρσοβία, με έντονα εθνικόφρονα, αντιμεταναστευτικά και αντικυβερνητικά συνθήματα, ανέδειξαν επίσης την ισχυρή απήχηση του εθνικιστικού χώρου, ενόψει των βουλευτικών εκλογών του 2027.
Την ίδια στιγμή, η πολωνική κοινωνία αρχίζει να εμφανίζεται πιο επιφυλακτική απέναντι στην Ουκρανία, παρά την αρχική θερμή υποστήριξη προς το Κίεβο. Η κόπωση από τον πόλεμο, οι οικονομικές διαφωνίες, η διαμονή στη χώρα πολλών πλούσιων Ουκρανών οι οποίοι απλώς αποφεύγουν τον πόλεμο, καθώς και οι ιστορικές αντιθέσεις των δύο χωρών επηρεάζουν πλέον τη στάση των πολιτών. Ταυτόχρονα οι σχέσεις με τη Ρωσία παραμένουν ιδιαίτερα τεταμένες και επιδεινούμενες.
Σε ό,τι αφορά την εσωτερική πολιτική κατάσταση, ο φιλοευρωπαϊκός συνασπισμός υπό τον Ντόναλντ Τουσκ δοκιμάζεται, το εθνικιστικό «Κόμμα του Νόμου και της Δικαιοσύνης (PiS) του Γιάροσλαβ Κατσίνσκι επιδιώκει την επιστροφή του στην εξουσία και μάλιστα με πρόγραμμα εξόδου της Πολωνίας από την ΕΕ (!), η ακροδεξιά «Συνομοσπονδία» ενισχύει την παρουσία της και θέτει υποψηφιότητα για μελλοντική συγκυβέρνηση με το PiS.
Παράλληλα, η Πολωνία διαθέτει πλέον περίπου το 4,5% του ΑΕΠ της στην άμυνα –το μεγαλύτερο ποσοστό κράτους μέλους του ΝΑΤΟ- και φιλοδοξεί να συγκροτήσει έως το 2039 στρατιωτική δύναμη 500.000 ατόμων, μαζί με τις εφεδρείες.
Πώς εξηγείται, λοιπόν, το παράδοξο μιας οικονομικής επιτυχίας της χώρας μέσα σε ένα τόσο πολωμένο πολιτικό και κοινωνικό περιβάλλον; Γιατί ο εθνικισμός και ο αντιμεταναστευτικός λόγος κερδίζουν έδαφος; Πόσο βαθιά είναι η θεσμική κρίση και τι σημαίνει η αυξανόμενη επιφύλαξη απέναντι στην Ουκρανία; Ποιοι συσχετισμοί διαμορφώνονται ενόψει των εκλογών του 2027; Και μέχρι πού μπορεί να φτάσει η φιλοδοξία της Πολωνίας να αναδειχθεί σε μία από τις ισχυρότερες στρατιωτικές δυνάμεις της Ευρώπης;
Στο 94ο podcast της «Διεθνούς Ματιάς», συζητάμε για όλα αυτά με τον Λευτέρη Μαρούλη, πρώην πρόεδρο και σημερινό γραμματέα του Συνδέσμου Ελλήνων Επιχειρηματιών Πολωνίας, ο οποίος ζει και δραστηριοποιείται στη Βαρσοβία εδώ και 30 χρόνια.
Σύνταξη-παρουσίαση : Πολυδεύκης Παπαδόπουλος
