[ Η Μυστική Ζωή του Ανάκουστου ] | Τρίτη 06 Οκτωβρίου 2026

---

«Γλυκές οι μελωδίες που ακούς, μα πιο γλυκές
οι ανάκουστες. Γι’ αυτό φλογέρες σιγανές, ηχήστε.
Όχι στ’ αυτιά μας, μα, πιο αισθαντικές,
άηχους σκοπούς στο πνεύμα τραγουδήστε.»

John Keats: «Ωδή σε μια Ελληνική Υδρία», μετάφραση: Ασπασία Λαμπρινίδου

---

---

Στην «Ωδή» του ο Keats τοποθετεί την πιο γλυκιά μουσική έξω από το «αισθητό αυτί». Οι ανάκουστες μελωδίες της υδρίας υπάρχουν μόνο ως υπόσχεση ήχου, μέσα στην εικόνα και στη φαντασία εκείνου που την κοιτάζει. Δύο αιώνες αργότερα, μια κυριολεκτικά μη ακουστή συχνότητα βρίσκεται στη βάση του έργου “interius/exterius” της Catherine Lamb. Το αρμονικό του υλικό προκύπτει από τη σειρά των αρμονικών μιας θεωρητικής θεμελιώδους στα 10 Hertz, κάτω από το κατώφλι της ανθρώπινης ακοής, και διαμορφώνει το σύστημα κουρδίσματος των εννέα οργάνων του Ghost Ensemble. Οι φωνές του συνόλου συγκλίνουν και απομακρύνονται, μεταβάλλοντας τις αρμονικές σχέσεις και το ηχόχρωμα. Μια θεμελιώδης που δεν ακούγεται οργανώνει έτσι τη μουσική που ακούμε.

«Η μουσική δεν είναι ήχος. Βρίσκεται πίσω από τον ήχο, πέρα από τον ήχο, και αποκαλύπτεται μέσα από αυτόν», γράφει ο Ρουμάνος συνθέτης Iancu Dumitrescu — φράση που ο συνθέτης και πανεπιστημιακός Παναγιώτης Κόκορας τοποθετεί στην αρχή των σημειώσεών του για τη σύνθεση “Metasound”. Η ενίσχυση αποκαλύπτει εκεί ασυνήθιστες και ορισμένες φορές μη ακουστές ηχητικότητες των οργάνων: λεπτές τριβές, θορύβους και στοιχεία που διαφορετικά θα παρέμεναν πολύ ασθενή.

“The Secret Life of the Inaudible” — Η Μυστική Ζωή του Ανάκουστου — είναι ο κοινός δίσκος που κυκλοφόρησαν το 2018 η Annea Lockwood και η Christina Kubisch, ανταλλάσσοντας καταγραφές σεισμικών και ηλιακών ταλαντώσεων, υπερήχων από δέντρα και ηλεκτρομαγνητικών πεδίων. Στο “Nine Magnetic Places” η Kubisch συνθέτει ένα ταξίδι μέσα από καταγραφές διαφορετικών πόλεων, εμπνευσμένο από την αυτόματη γραφή στα Μαγνητικά Πεδία των André Breton και Philippe Soupault. Με ειδικά επαγωγικά ακουστικά, που χρησιμοποιεί από τα τέλη της δεκαετίας του 1970, η Kubisch μετατρέπει τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία του τεχνολογικού περιβάλλοντος σε βόμβους, παλμούς, ρυθμούς και ηλεκτρονικές υφές. Στο “Strømsänger” πάλι, οι έξι τραγουδίστριες του Trondheim Voices δίνουν φωνή σε ένα αθέατο και ανάκουστο στρώμα της πόλης: τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία του τραμ.

Απόψε ο παρΑξενος_ελκυστΗς στέκεται στο κατώφλι του ήχου και αναζητά όσα διαφεύγουν από την άμεση ακοή˙πλαισιωμένος από τους ήχους των Linda Larson/Mark G./Aleeza Meir, Mayu Hirano, Ryoji Ikeda και Leonard & Adam Cohen.

---

Επιμέλεια-Παρουσίαση: Μαριλένα Μαραγκού
Επιμέλεια ήχου: Τάσος Μπακασιέτας
Τρίτο Πρόγραμμα 90.9 & 95.6

---

Εικόνα: Christina Kubisch, Drawing for Cloud, 2017; ink on paper

---