[ Η Συλλογή της Άμμου ] | Τρίτη 04 Αυγούστου 2026

---

«Ίσως παρατηρώντας την άμμο ως άμμο, τις λέξεις ως λέξεις, να μπορέσουμε κάπως να κατανοήσουμε με ποιο τρόπο και σε ποιο βαθμό ο κονιορτοποιημένος και διαβρωμένος μας κόσμος μπορεί ακόμα να βρει ένα θεμέλιο και ένα πρότυπο.»
Ίταλο Καλβίνο, 1974

Στη συλλογή κειμένων «Η συλλογή της άμμου» ο Καλβίνο περιδιαβαίνει μουσεία, εκθέσεις, χάρτες, συλλογές αντικειμένων και τόπους της μνήμης, εξερευνώντας την ανθρώπινη ανάγκη να ταξινομήσει και να διασώσει τον κόσμο. Η άμμος γίνεται το κατεξοχήν παράδειγμα αυτής της προσπάθειας: ένα υλικό αμέτρητο, ασταθές και διαρκώς μεταβαλλόμενο, που αντιστέκεται στην κατοχή και στην οριστική καταγραφή, όπως ακριβώς και η μνήμη.

---

---

Η αναδρομική συλλογή “Melodies in the Sand” (2021) συγκεντρώνει έργα του ζεύγους Irena και Vojtěch Havlovi από την Τσεχία: συνθέτες και πολυοργανίστες που, από τα μέσα της δεκαετίας του 1980, αρχικά στο πειραματικό σύνολο Capella Antiqua e Moderna, συνδύασαν Ευρωπαϊκές μουσικές παραδόσεις, μινιμαλιστική επανάληψη, αυτοσχεδιασμό και τη χαρακτηριστική χροιά της viola da gamba. Έργα από διαφορετικές περιόδους της κοινής τους πορείας επανεντάσσονται εδώ σε μια νέα ακολουθία, διαμορφώνοντας έναν προσωπικό, στοχαστικό ηχητικό κόσμο.

Ο Philip Jeck υπήρξε εμβληματική μορφή της πειραματικής ηλεκτροακουστικής μουσικής, χρησιμοποιώντας το πικάπ ως όργανο σύνθεσης. Στο “Sand” (2008) συνθέτει επτά έργα από επεξεργασμένες ζωντανές ηχογραφήσεις, χρησιμοποιώντας παλιά πικάπ, φθαρμένους δίσκους, πλήκτρα, μίκτη και MiniDisc. Βρόχοι, επιβραδύνσεις, θόρυβοι επιφάνειας και αποσπάσματα προϋπάρχουσας μουσικής συσσωρεύονται σε επάλληλα στρώματα, μέσα στα οποία η αρχική πηγή ακούγεται ως ατελές και μεταβαλλόμενο ίχνος. Η άμμος γίνεται εδώ εικόνα της υλικής φθοράς και της μνήμης που έχει διασπαστεί σε μικρά κατάλοιπα: κάθε γρατζουνιά και κάθε απόκλιση της ταχύτητας διατηρούν την ιστορία του ηχητικού φορέα και συμμετέχουν ενεργά στη σύνθεση. Ό,τι γράφεται στην άμμο παραμένει εκτεθειμένο στον άνεμο, στο νερό και στον χρόνο. Μέσα από τη συλλογή, το εφήμερο αποκτά μια νέα διάρκεια. Απόψε, ο παρΑξενος_ελκυστΗς διερευνά τη συλλογή ως μορφή μνήμης, διαβάζοντας αποσπάσματα από τη «Συλλογή της άμμου» του Italo Calvino, σε μετάφραση Ανταίου Χρυσοστομίδη, από τις Εκδόσεις Καστανιώτη. Πλαισιωμένος από τους ήχους των Masahiro Sugaya, Anne La Berge/Tom Baker

---

Επιμέλεια-Παρουσίαση: Μαριλένα Μαραγκού
Επιμέλεια ήχου: Τάσος Μπακασιέτας
Τρίτο Πρόγραμμα 90.9 & 95.6

---

Εικόνα: Astrid Verhoef

---