[ Το Ίχνος του Νερού ] | Δευτέρα 27 Ιουλίου 2026

---

Η Θάλασσα της Αράλης, μια κλειστή αλμυρή λίμνη ανάμεσα στο Καζακστάν και το Ουζμπεκιστάν, υπήρξε έως τα μέσα του 20ού αιώνα μία από τις μεγαλύτερες λίμνες του κόσμου και το κέντρο ενός εκτεταμένου αλιευτικού οικοσυστήματος. Από τη δεκαετία του 1960, η εκτροπή των ποταμών που την τροφοδοτούσαν προς τα σοβιετικά αρδευτικά δίκτυα προκάλεσε τη συρρίκνωσή της. Η στάθμη υποχώρησε, η αλιεία κατέρρευσε και ο εκτεθειμένος πυθμένας μετατράπηκε στην έρημο Αραλκούμ, μια έκταση από άμμο, αλάτι και γεωργικά κατάλοιπα που μεταφέρονται με τον άνεμο. Η Αράλη επιβιώνει πλέον σε κατακερματισμένες λεκάνες, με το παλιό της περίγραμμα χαραγμένο στην ξηρά.

---

---

Σε αυτό το τοπίο ταξίδεψε ο Βρετανός sound artist Peter Cusack, καταγράφοντας τα ακουστικά περιβάλλοντα περιοχών που έχουν υποστεί εκτεταμένη οικολογική αλλοίωση. Ονομάζει την πρακτική του «ηχητική δημοσιογραφία»: μια επιτόπια έρευνα που αντιμετωπίζει κάθε ήχο ως φορέα πληροφοριών για τον τόπο και τις μεταβολές του.

Την Αράλη επισκέφθηκε και ο Ισπανός κινηματογραφιστής Carlos Casas, ο οποίος εργάζεται ανάμεσα στο ντοκιμαντέρ, την πειραματική εικόνα και την ηχητική καταγραφή. Το “Aral Field Recordings” εντάσσεται στη συνεχιζόμενη έρευνά του γύρω από τις ραδιοσυχνότητες απομακρυσμένων περιοχών.

Στην περιοχή επιστρέφει η Καζάκα-Βρετανίδα βιολονίστρια και συνθέτρια Galya Bisengalieva, της οποίας η μητρική οικογένεια κατάγεται από την Αράλη. Το “Aralkum” συγκροτεί μια ηχητική αφήγηση της οικολογικής καταστροφής. Αφετηρία του υπήρξε ένας αυτοσχεδιασμός στο βιολί, ο ρυθμός του οποίου έφερε στη συνθέτρια την εικόνα ενός διαλυμένου πλοίου και των εγκαταλειμμένων αλιευτικών σκαφών που παραμένουν ακίνητα πάνω στην άμμο. Έναν χρόνο αργότερα, η Bisengalieva παρέδωσε το υλικό του άλμπουμ σε καλλιτέχνες διαφορετικών μουσικών καταβολών. Οι νέες αναγνώσεις των ίδιων τόπων και ηχητικών τοπίων συγκρότησαν το “Aralkum Aralas”.

Απόψε, ο παρΑξενος_ελκυστΗς ακολουθεί τη μνήμη μιας θάλασσας που υποχώρησε αφήνοντας πίσω της έρημο: μια ξηρή επιφάνεια που διατηρεί ακόμη ίχνη ενός κόσμου που παραμένει παρών μέσα στην απουσία του. Πλαισιωμένος από τους ήχους των:

• Feodor Chaliapin,
• Aktoty Raimkulova/Raushan Orazbaeva,
• Coby Sey,
• Jing,
• Jlin και
• Moor Mother.

---

Επιμέλεια-Παρουσίαση: Μαριλένα Μαραγκού
Επιμέλεια ήχου: Τάσος Μπακασιέτας
Τρίτο Πρόγραμμα 90.9 & 95.6

---

Εικόνα: Alberto Burri, Cretto Bianco, 1973