Ο Edward Kennedy Ellington, δηλαδή ο Duke Ellington, ήταν ένας δημιουργός που ξεπερνούσε τα όρια της jazz. Ο πιο ωραίος χαρακτηρισμός που έχω ακούσει είναι ότι υπήρξε «ο πιο ποιητικός ερμηνευτής των μπλουζ».
Παράδειγμα, αυτή εδώ, η ζωντανή ηχογράφηση της ορχήστρας του το 1956 στο festival του Newport, η οποία έχει μείνει στην ιστορία. Πρώτα απ’όλα είναι ένα από τα καλύτερα live album της jazz. Ύστερα, είναι το album του Ellington που έκανε τις μεγαλύτερες πωλήσεις και τρίτον είναι το album που έσωσε τον Ellington και την ορχήστρα του από τη λήθη, αφού ο ήχος της μεγάλης τζαζ ορχήστρας στα μέσα της δεκαετίας του ‘50 θεωρούνταν ξεπερασμένος.
Υπάρχουν δύο μεγάλες, δύο καθοριστικές στιγμές σε αυτή την ηχογράφηση: η πρώτη είναι αυτό εδώ, το “Jeep’s blues” γραμμένο για τον άλτο σαξοφωνίστα Johnny Hodges, έναν από τους πιο πιστούς συνεργάτες του Ellington. Στη σκηνή του Newport ξεδιπλώνει ένα από τα πιο αισθησιακά σολο που ηχογραφήθηκαν ποτέ, συνεισφέροντας σε μία μαγική βραδιά όπου μουσικοί και κοινό ήταν συνεπαρμένοι σε μία μέθεξη, την οποία οι παραγωγοί της εταιρείας Columbia ενίσχυσαν στο στούντιο κάνοντας τα χειροκροτήματα και τις φωνές να ακούγονται εντονότερα. Μάλιστα όταν πρωτοκυκλοφόρησε ο δίσκος, το 60% του υλικού ήταν ξαναηχογραφημένο στο στούντιο. Ένα από τα γνωστά κόλπα των εταιρειών και των ηχοληπτών που όμως την περίπτωση του “Ellington At Newport” δεν επηρέασε το αποτέλεσμα. Όταν βγήκε στην κυκλοφορία η πλήρης έκδοση, με όλες τις στούντιο και όλες τις live ηχογραφήσεις, δεν βρέθηκε κανείς να διαφωνήσει ότι η ζωντανή αυτή ηχογράφηση παραμένει μία από τις καλύτερες στην ιστορία. Ένα μουσικό ντοκουμέντο.
Το “Jeep’s blues” και το σόλο του Johnny Hodges είναι μία αποκαλυπτική στιγμή για την μαεστρία της ορχήστρας του Ellington και την ποιότητα των μουσικών της, όμως το άλμπουμ “Ellington At Newport” έγινε γνωστό για ένα άλλο στιγμιότυπο: για τα 14 οργιαστικά λεπτά όπου ο Ellington ενώνει δύο συνθέσεις του, το «Diminuendo in blue» και το «Crescendo in blue» με μία ανεπανάληπτη μουσική γέφυρα στην οποία ο σαξοφωνίστας Paul Gonsalves, επί 6 λεπτά ηλεκτρίζει το ακροατήριο με ένα rhythm n blues solo που ακούγεται σαν προάγγελος του rock n roll. Για τον μέγα Duke Ellington και την θρυλική ορχήστρα του ήταν μία μεγάλη βραδιά: 7 Ιουνίου του 1956 στο Newport του Rhode Island.
Τα άλμπουμ που έγραψαν την ιστορία της jazz.
Ένα βλέμμα στην πιο περιπετειώδη μουσική, μέσα από τα σημαντικότερα τζαζ άλμπουμ.
Από τον Λεωνίδα Αντωνόπουλο.
