Τα «Πινέλα για Χρώματα και Ορχήστρα» του Γιώργου Μαρκάκη χρωματίζουν τον ραδιοφωνικό αέρα του Τρίτου Προγράμματος κάθε Τετάρτη, Πέμπτη και Παρασκευή ακριβώς τα μεσάνυχτα προς την επόμενη, για μία ώρα.
Στην εκπομπή της Πέμπτης 25 Ιουνίου προς Παρασκευή ο Γιώργος Μαρκάκης παρουσιάζει ένα αφιέρωμα σε μία εμβληματική μορφή της Αφρικάνικης Μουσικής που έφυγε πρόσφατα από τη ζωή, τον Νοτιοαφρικανό Abdullah Ibrahim.
Ο Αμπντουλάχ Ιμπραήμ (γεννημένος ως Άντολφ Γιοχάνες Μπραντ στις 9 Οκτωβρίου 1934), παλαιότερα γνωστός ως Dollar Brand, ήταν Νοτιοαφρικανός πιανίστας και συνθέτης. Η μουσική του αντανακλά πολλές από τις μουσικές επιρροές της παιδικής του ηλικίας στις πολυπολιτισμικές περιοχές του λιμανιού του Κέιπ Τάουν, που κυμαίνονται από παραδοσιακά Αφρικανικά τραγούδια μέχρι το γκόσπελ της εκκλησίας και τις Ινδικές Ragas, μέχρι την πιο μοντέρνα τζαζ και άλλα δυτικά στυλ. Ο Ιμπραήμ θεωρείται η κορυφαία φυσιογνωμία στο υποείδος της τζαζ του Κέιπ Τάουν. Μέσα στην τζαζ, η μουσική του αντανακλά ιδιαίτερα την επιρροή του Θελόνιους Μονκ και του Ντιουκ Έλινγκτον. Είναι γνωστός ιδιαίτερα για το “Mannenberg”, ένα τζαζ κομμάτι που έγινε ένας αξιοσημείωτος ύμνος κατά του απαρτχάιντ.
Λέγεται ότι ο Νέλσον Μαντέλα είπε «Μπαχ; Μπετόβεν; Έχουμε κάτι καλύτερο ή ανάλογο; Το δικό μας σύμβολο στην Μουσική Ibrahim Abdullah».
Ο πατέρας της Νότιας Αφρικής Νέλσον Μαντέλα αναφερθηκε στον Αμπντουλάχ Ιμπραήμ, τον πιανίστα της τζαζ από το Κέιπ Τάουν που αναγκάστηκε να εξοριστεί, αλλά παρ’ όλα αυτά συνέθεσε έργα για τον αγώνα κατά του απαρτχάιντ. Όταν ήρθε η ελευθερία, ο Ιμπραήμ ήταν αυτός που προσκλήθηκε να παίξει στην ιστορική τελετή κατά την οποία ο Μαντέλα ορκίστηκε ως ο πρώτος δημοκρατικά εκλεγμένος πρόεδρος της Νότιας Αφρικής.
Ο Ιμπραήμ συνέχισε να σπουδάζει τζαζ μουσική και προμηθεύτηκε δίσκους τζαζ από Αμερικανούς στις αποβάθρες του Κέιπ Τάουν. Αυτό οδήγησε τους φίλους του να του δώσουν το παρατσούκλι “Dollar”, ένα όνομα που θα αποδεχόταν και θα χρησιμοποιούσε επαγγελματικά. Το 1958 σχημάτισε τη δική του τζαζ μπάντα, γνωστή ως Ντόλαρ.
Κατά την εποχή του απαρτχάιντ τη δεκαετία του 1960, ο Ιμπραήμ μετακόμισε στη Νέα Υόρκη και, εκτός από μια σύντομη επιστροφή στη Νότια Αφρική τη δεκαετία του 1970, παρέμεινε στην εξορία μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1990. Κατά τη διάρκεια των δεκαετιών, έχει κάνει εκτεταμένες περιοδείες σε όλο τον κόσμο, εμφανιζόμενος σε σημαντικούς χώρους είτε ως σόλο καλλιτέχνης είτε παίζοντας με άλλους καταξιωμένους μουσικούς, όπως οι Max Roach, Carlos Ward και Randy Weston, ενώ παράλληλα συνεργάστηκε με κλασικές ορχήστρες στην Ευρώπη.
Σε ηλικία 15 ετών, στα τέλη της δεκαετίας του 1940, έκανε το επαγγελματικό του ντεμπούτο. Δέκα χρόνια αργότερα, είχε καθιερωθεί στη σκηνή της τζαζ με το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Dollar Brand και σχημάτισε το θρυλικό συγκρότημα Jazz Epistles, στο οποίο συμμετείχαν επίσης σπουδαίοι καλλιτέχνες όπως ο Hugh Masekela και ο Jonas Gwangwa.
Το συγκρότημα έμεινε μακριά από την πολιτική μουσική, αλλά το σκληρότερο κλίμα μετά τη σφαγή του Sharpeville το 1960 ώθησε τον Ibrahim να φύγει από τη Νότια Αφρική με την τραγουδίστρια Sathima Bea Benjamin, η οποία αργότερα θα γινόταν σύζυγός του. Αυτή ήταν που τον σύστησε στον Duke Ellington στη Ζυρίχη, ο οποίος θα του άνοιγε τις πόρτες στην Αμερικανική σκηνή της τζαζ. Έκανε το ντεμπούτο του στο Φεστιβάλ του Νιούπορτ το 1965.
Αλλά δεν θέλει να μιλήσει για αυτά τα χρόνια.
«Λένε ότι υπάρχει παρελθόν, υπάρχει μέλλον. Αλλά για εμάς τους μουσικούς της τζαζ, υπάρχει μόνο το παρόν. Ο χρόνος είναι τώρα. Γι’ αυτό παίζουμε. Ο John Coltrane μου είπε κάποτε ότι αν έπαιζε σε μια συναυλία σε ένα κλαμπ και έβρισκε τον εαυτό του να παίζει τις ίδιες νότες που είχε παίξει την προηγούμενη μέρα, θα σταματούσε για το βράδυ. Το ίδιο ισχύει και για μένα. Μπορώ να είμαι πλήρως παρών όταν παίζω, αλλά αν ο διοργανωτής με ρωτήσει μετά αν μπορώ να σου πω τι έπαιξα, δεν μπορώ να θυμηθώ.»
INFO:
«Πινέλα για χρώματα και Ορχήστρα»
Έρευνα-Παραγωγή-Παρουσίαση: Γιώργος Μαρκάκης
Κάθε Τετάρτη, Πέμπτη & Παρασκευή 00:00-01:00
Τρίτο Πρόγραμμα 90.9 & 95.6 | https://www.ertecho.gr/radio/trito/
