Τα «Πινέλα για Χρώματα και Ορχήστρα» του Γιώργου Μαρκάκη χρωματίζουν τον ραδιοφωνικό αέρα του Τρίτου Προγράμματος κάθε Τετάρτη, Πέμπτη και Παρασκευή ακριβώς τα μεσάνυχτα προς την επόμενη, για μία ώρα.
Στην εκπομπή της Πέμπτης 14 Μαΐου προς Παρασκευή ο Γιώργος Μαρκάκης μας γνωρίζει έναν Φινλανδό πολυπρόσωπο καλλιτέχνη με σημαντική συνεισφορά στη διατήρηση και τη διάδοση του πολιτισμού των Saami.
Ο Nils-Aslak Valkeapää, γνωστός ως Áilu στη βόρεια Σαάμι γλώσσα και με το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο Áillohaš, ήταν Φινλανδός Σαάμι συγγραφέας, μουσικός και εικαστικός καλλιτέχνης. Υπήρξε από τους πλέον διεθνώς καταξιωμένους δημιουργούς και εκφραστές του ιδιαίτερου πολιτισμού των Σαάμι. Ήταν κυρίως γνωστός για τα έργα και τα ποιήματά του. Ήταν ο επίσημος επαρχιακός καλλιτέχνης της Λαπωνίας από το 1978 έως το 1983. Του απονεμήθηκε το Βραβείο Λογοτεχνίας του Σκανδιναβικού Συμβουλίου το 1991 για το έργο του με τίτλο “Beaivi, áhčážan” («Ο Ήλιος, ο Πατέρας μου»).
Ο Valkeapää γεννήθηκε στις 24 Μαρτίου 1943 στο Enontekiö στη Φινλανδική Sápmi σε μια οικογένεια νομάδων Σαάμι που εκτρέφουν ταράνδους. Ο πατέρας του, Johannes J. Valkeapää, ήταν Φινλανδός Σαάμι από την περιοχή Kaaresuvanto, ενώ η μητέρα του, Ellen , ήταν Νορβηγίδα Σαάμι από την Uløya στο Troms. Ο Valkeapää έζησε στη Φινλανδική Sápmi μέχρι τον θάνατο του πατέρα του, όταν η οικογένειά του μετακόμισε στο Skibotn στη Νορβηγική Sápmi.
Ο Valkeapää πρωτοεμφανίστηκε στο κοινό ως ερμηνευτής παραδοσιακού joik των Σαάμι και έπαιξε κεντρικό ρόλο στην αναζωογόνηση του είδους.
Ο Βαλκεάπαα κυκλοφόρησε δεκατρείς δίσκους από το 1968 έως το 1994. Το έργο του “Goase Dušše” («Η Συμφωνία των Πουλιών»), που αποτελείται από ήχους της φύσης από την περιοχή Σάπμι, έλαβε το ειδικό βραβείο της κριτικής επιτροπής στον ραδιοφωνικό διαγωνισμό Prix Italia το 1993.
Ο Valkeapää έλαβε περαιτέρω διεθνή αναγνώριση ως μουσικός όταν εμφανίστηκε στην τελετή έναρξης των Χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων του 1994 στο Λιλεχάμερ της Νορβηγίας.
INFO:
«Πινέλα για χρώματα και Ορχήστρα»
Έρευνα-Παραγωγή-Παρουσίαση: Γιώργος Μαρκάκης
Κάθε Τετάρτη, Πέμπτη & Παρασκευή 00:00-01:00
Τρίτο Πρόγραμμα 90.9 & 95.6 | https://www.ertecho.gr/radio/trito/
