[ Η Έννοια του Αρχείου ] | Δευτέρα 09 Φεβρουαρίου 2026

---

Ήδη από την ετυμολογία του (αρχή), το αρχείο συνδέεται ταυτόχρονα με την απαρχή και με την κυριαρχία: είναι ο τόπος όπου κάτι αρχίζει να μετρά ως καταγεγραμμένο και, ταυτόχρονα, ο τόπος που ορίζει ποιος έχει το δικαίωμα να καταγράφει, να φυλάσσει και να ερμηνεύει

---

---

Το αρχείο ανήκει πρωτίστως στο μέλλον: απευθύνεται σε έναν ακροατή ή αναγνώστη που δεν υπάρχει ακόμη και διαμορφώνει εκ των προτέρων τις συνθήκες μέσα στις οποίες το παρελθόν θα μπορέσει να νοηθεί. Έτσι, το αρχείο δεν διασώζει απλώς τη μνήμη· συγκροτεί τον τρόπο με τον οποίο η ιστορία καθίσταται δυνατή.

Η σύνθεση “Hétérozygote” του Luc Ferrari συνιστά μια από τις πρώτες στιγμές όπου ο ήχος αρχίζει να λειτουργεί ως ίχνος και όχι ως γεγονός. Συντεθειμένο το 1963–64, σε μια περίοδο που η τεχνολογία της μαγνητοταινίας επιτρέπει την αποθήκευση και τον τεμαχισμό του ήχου, το έργο δεν αντιμετωπίζει την καταγραφή ως μνήμη ή ντοκουμέντο, αλλά ως ασταθή κατάσταση. Ο ακροατής καλείται να συνδέσει ίχνη, να υποθέσει σχέσεις, να παράγει προσωρινές σημασίες. Η ακρόαση δεν ανακαλεί το παρελθόν· το κατασκευάζει εκ των υστέρων.  Με αυτόν τον τρόπο, το “Hétérozygote” μπορεί να ακουστεί σήμερα ως πρώιμο δοκίμιο πάνω στην έννοια του αρχείου.

Το αρχείο της πρωτοπόρου συνθέτριας ηλεκτρονικής μουσικής Daphne Oram επαναενεργοποιείται, με αφορμή τα εκατό χρόνια από τη γέννησή της. Σε έναν επετειακό φόρο τιμής, που λειτουργεί ως πρακτική διερεύνησης του αρχείου ως ζωντανού μηχανισμού, σύγχρονες καλλιτέχνιδες της ηλεκτρονικής μουσικής καλούνται να συνθέσουν νέα έργα χρησιμοποιώντας απευθείας υλικό από το αρχείο της Oram. Το αρχείο αυτό συγκροτείται ως σύνολο ιχνών μιας διαδικασίας σε εξέλιξη. Δεν τεκμηριώνει ένα παρελθόν προς αποκατάσταση· εκθέτει έναν τρόπο σκέψης που παραμένει ανοιχτός. Οι συμμετέχουσες καλλιτέχνιδες αντιμετωπίζουν το αρχειακό υλικό ως πρώτη ύλη: το τεμαχίζουν, το επαναλαμβάνουν, το παραμορφώνουν και το μετατοπίζουν σε σύγχρονες αισθητικές και τεχνολογικές συνθήκες, από club πρακτικές μέχρι sound art και ambient φόρμες.

Απόψε ο παρΑΞενος_ελκυστΗς  εξερευνά την έννοια του αρχείου, σαν ανοιχτό πεδίο μετασχηματισμού και ακρόασης, μέσα από ηλεκτροακουστικούς ήχους της πρωτοπορίας του 20ου αιώνα και τον μετασχηματισμό τους στο σήμερα, ακολουθώντας τη σκέψη του Γάλλου στοχαστή Jacques Derrida ˙πλαισιωμένος από τους ήχους των

• Enrico Caruso,
• Beatriz Ferreyra,
• Cosey Fanni Tutti,
• Magz Hall & Mieko Shimizu,
• Nwando Ebizie,
• xname,
• Deena Abdelwahed,
• Lola de la Mata,
• Arushi Jain και
• Marta Salogni.

---

Επιμέλεια-Παρουσίαση: Μαριλένα Μαραγκού
Επιμέλεια ήχου: Τάσος Μπακασιέτας
Τρίτο Πρόγραμμα 90.9 & 95.6
Διαδικτυακή Ακρόαση: ERT εcho

---

Εικόνα: Klaartje Lambrechts

---