[ Πώς Σκέφτονται τα Δάση | Μέρος_β: Ο Τόπος του Ήχου ] | 11.11.2025

---

“To be at all – to exist in any way – is to be somewhere, and to be somewhere is to be in some kind of place.” «Το να υπάρχεις – με οποιονδήποτε τρόπο – σημαίνει να βρίσκεσαι κάπου, και το να είσαι κάπου σημαίνει να βρίσκεσαι σε κάποιο είδος τόπου.» (Edward S. Casey, Getting Back into Place). Η ύπαρξη δηλαδή δεν προηγείται του τόπου, αλλά συμβαίνει εντός του. Ο τόπος είναι τόσο αναγκαίος όσο ο αέρας ή το έδαφος· είναι η στοιχειακή διάσταση της παρουσίας.

---

---

Αυτήν την ιδέα συναντάμε ηχητικά στο “How Forests Think: ένα διπλό άλμπουμ, για βιολί και κοντραμπάσο, από τις Νορβηγίδες Vilde Sandve Alnæs και Inga Margrete Aas – ένα ντουέτο που κινείται μουσικά κυρίως στον αυτοσχεδιαστικό χώρο, της σύγχρονης κλασικής μουσικής. Μέσα σε ισάριθμα μέρη εξερευνά 4 τελείως διαφορετικούς τόπους στην περιοχή του Όσλο: το Μαυσωλείο Emanuel Vigeland, το στούντιο Newtone, δίπλα σε μια λίμνη στο δάσος έξω από το Όσλο και στο λιμάνι στο κέντρο της πόλης του Όσλο.

Αν και ο τίτλος του άλμπουμ απευθύνεται ευθέως στο βιβλίο του Eduardo Kohn “How Forests Think”, που προτείνει μια ανθρωπολογία που υπερβαίνει το ανθρώπινο, στις σημειώσεις του δίσκου οι Vilde&Inga παραθέτουν δύο αποσπάσματα, από δυο συγγράμματα της φαινομενολογικής σκέψης για τον Τόπο: των Robert McCarter και Juhani Pallasmaa από το “Understanding Architecture” και του Edward S. Casey. Σκεπτόμενες για τον τόπο και με τον τόπο – με τρόπο ανάλογο με το βιβλίο του Kohn για τη φύση, και σκοπό οι ακουστικές συνθήκες και η ποιητική υπόσταση κάθε τόπου να γίνουν ουσιαστικό μέρος της μουσικής. Χωρίς προετοιμασία, χωρίς επεξεργασία στο στούντιο, παρά μόνο ακουστικοί ήχοι, που αναβλύζουν από τον χώρο και τον διάλογο του με τα όργανα.

Οι Vilde&Inga δημιουργούν ένα πεδίο στο οποίο η διάκριση ανάμεσα σε ήχο και τόπο χάνει τη σημασία της: ο τόπος είναι ο ίδιος ο τρόπος που ο ήχος διαχέεται, αντανακλάται και εγκαθίσταται στο σώμα. Η μουσική πλέον γίνεται φαινόμενο του τόπου — ένας ακουστικός χώρος στον οποίο το ανθρώπινο και το μη ανθρώπινο συνδιαμορφώνονται. Ένα έργο όπου η μουσική σύνθεση είναι μια διαδικασία συμμετοχική, και η μουσική καθίσταται μέσο εμπειρίας του οικοσυστήματος, προτείνοντας μια νέα ηθική, και αισθητική, της σχέσης μεταξύ ανθρώπου και φύσης.

Η μουσική γίνεται έτσι μια μορφή φαινομενολογικής αρχιτεκτονικής — ένας τρόπος να κατοικείς τον ήχο όπως κατοικείς έναν χώρο. Και το άλμπουμ, ένας βιωμένος τόπος. Όπως σημειώνει ο Casey, “nothing we do is unplaced”: και εδώ, τίποτα δεν ηχεί χωρίς τόπο.

---

Επιμέλεια-Παρουσίαση: Μαριλένα Μαραγκού
Επιμέλεια ήχου: Τάσος Μπακασιέτας
Τρίτο Πρόγραμμα 90.9 & 95.6
Διαδικτυακή Ακρόαση: ERT εcho

---