Επιλογές και μια συνομιλία με τον βιογράφο της, Γιάννη Κουτρουμάνη
Πέμπτη 12/03, 9 με 10 το βράδυ, στην εκπομπή του Γιώργου Τσάμπρα και στο Δεύτερο Πρόγραμμα 103.7.
Γνώρισα την Άννα Καραμπεσίνη στα χρόνια του ’90, με αφορμή μια σειρά συνεντεύξεων με τις «κυρίες του νησιώτικου», τις γυναικείες φωνές που πέρασαν περισσότερο στη δισκογραφία τραγούδια των Δωδεκανήσων αλλά και των Κυκλάδων. Είχε έναν θαυμαστό τρόπο να αφηγείται και πάντα συνδύαζε στη συζήτηση – και τραγουδούσε – τα τραγούδια που ενέχονταν σ’ αυτήν. Ακούγοντάς την, από την πρώτη στιγμή, κι εγώ πίστευα ότι όσα μετέφερε άξιζε τον κόπο να καταγραφούν. Και οι εμπειρίες, και οι σκέψεις, και οι στίχοι που έφτιαχνε καθημερινά, είτε με αφορμή κάποια αιώνια «θέματα» ( μάνα, ξενιτιά, χαρές και βάσανα της ζωής ) είτε γιατί ήθελε να … στείλει ευχές ή κάποιο μήνυμα σε κάποιον. Μια καθαρή πηγή με μνήμες από μια ολόκληρη εποχή και ζωντανή ματιά στο παρόν . Από την αρχή, ένοιωσα ότι και η ίδια είχε τη διάθεση να καταγράψει πιο οργανωμένα τα όσα έζησε και να μαζέψει το υλικό της σε μια έκδοση. Πέρασαν χρόνια όμως και η «περιπέτεια» της ζωής της, δεν άφηνε περιθώρια για κάτι τέτοιο. Κάποια στιγμή, βρέθηκε κοντά της ο Γιάννης Κουτρουμάνης. Με μια ιδιαίτερη, εμπειρική και βιωματική σχέση με το δημοτικό τραγούδι και τους εκπροσώπους του. Τη στήριξε τα τελευταία δύσκολα χρόνια της, δούλεψαν μαζί με αυτό το στόχο και κατέγραψαν πιο συστηματικά το υλικό.
Η Άννα Καραμπεσίνη έφυγε το 2018. Στα 95 της χρόνια – όρθια και διαυγής μέχρι το τέλος. Χρειάστηκε όμως να περάσουν άλλα οχτώ χρόνια, ωσότου βρεθεί ο τρόπος να γίνει αυτό το βιβλίο, από το Κέντρο Γραφικών Τεχνών της Κω και με τη στήριξη της Περιφέρειας Νότιου Αιγαίου. Παρουσιάστηκε στο ξεκίνημα αυτού του χρόνου, στην Κω. 544 μεγάλες σελίδες με κείμενα για μια ζωή, με τις φωτογραφίες και τα χειρόγραφα μιας ζωής. Μια έκδοση σπάνια και μάλιστα για τα δεδομένα της βιβλιογραφίας του δημοτικού τραγουδιού.
Δεν είμαι σίγουρος ότι μπορεί κάποιος να αναπαραστήσει με λόγια αυτό που κουβαλάει στις σελίδες του ένα τέτοιο βιβλίο. Και αναρωτιέμαι πως μπορεί να το αντιμετωπίσει κάποιος που δεν ξέρει ή δεν έχει ενδιαφέρον για τη ζωή, την ιστορία και τη μουσική έκφραση ενός τόπου σαν τα Δωδεκάνησα. Από τα χρόνια ακόμη που ήταν Ιταλοκρατούμενα. Η ιστορία ξεκινάει τότε… Με τη ζωή μιας αγροτικής οικογένειας με έξι κορίτσια από την Αντιμάχεια της Κω, την καθημερινότητα αλλά και τα γλέντια εκείνης της εποχής. Καθώς προχωρούν τα χρόνια, η Άννα θα βρεθεί στην Αθήνα υποστηρίζοντας τις …ιατρικές ανάγκες που είχαν οι «παθούμενες» αδελφές της. Η παράλληλη αγάπη της στο τραγούδι του τόπου της όμως, θα την οδηγήσει στο Σύλλογο του Σίμωνα Καρρά. Και έτσι, αρχίζει η μουσική της «περιπέτεια». Από το ραδιόφωνο του ’50, στην δισκογραφία του ’60, του ’70, του ’80, αλλά και σε πατριωτικές εκδηλώσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό…
Στην σημερινή εκπομπή, φιλοξενούμε τον Γιάννη Κουτρουμάνη, συζητάμε μαζί του τις εμπειρίες αυτής της διαδρομής δίπλα στην Άννα Καραμπεσίνη και διαλέγουμε ηχογραφήσεις που χαρακτηρίζουν αυτή τη διαδρομή. Παράλληλα, συζητάμε για την ευρύτερη σχέση και εμπειρία του με το δημοτικό τραγούδι και διαλέγουμε ηχογραφήσεις από άλλες φωνές που τον σημάδεψαν αλλά και άλλες …περιοχές.
Πάντα, με την πεποίθηση και με στόχο ότι «Πρέπει να ξέρεις μηχανή να κόψεις μαύρα μάτια».
ΣΗΜ: Η φωτογραφία της ανάρτησης, από την παρουσίαση της έκδοσης «Αγάντα Άννα… Μια ζωή!» σε χώρο της Μητρόπολης Κώου και Νισύρου στην Κω. 18 Ιανουαρίου του 2026. Ο Γιάννης Κουτρουμάνης, ο εκπρόσωπος του Συλλόγου του Σίμωνα Καρρά – σήμερα, ΚΕΠΕΜ – Δημήτρης Μαντζούρης, ο ντόπιος χοροδιδάσκαλος Γιάννης Μαστόρος και ο συγγραφέας – μελετητής της ζωής και της πορείας του νησιού, Κώστας Κογιόπουλος, ανάμεσα στο εξώφυλλο της έκδοσης, μια φωτογραφία και ένα χειρόγραφο της Άννας Καραμπεσίνη που λέει : «Εμείς κι αν φύγαμε απ’ τη ζωή / οι φωνές μας έχουν μείνει / και κάτι θα σάς θυμίζει το όνομα / Σαρρή – Καραμπεσίνη». Ευχαριστώ για την αποστολή τον Δημήτρη Χάμψα.
